New Yorkda gənələr təkcə Lyme xəstəliyi riski yaratmır — alimlər indi daha nadir və potensial ölümcül Bourbon virusunun da bölgədə möhkəmləndiyini düşünür.
Stony Brook University tədqiqatçıları gənə ilə yoluxma şübhəsi olan sakinlərin qan nümunələrini araşdırıb və Long Island-da yaşayan bir kişidə virusun təsdiqlənmiş izlərini tapıblar.
Nadir virus artıq New York sakinlərini yoluxdurur?
Tədqiqatçılar 2019-2024-cü illər arasında gənə mənşəli xəstəlik simptomları göstərən 107 nəfərin qan nümunəsini yoxlayıblar.
İki nəfərdə Bourbon virusuna qarşı neytrallaşdırıcı anticisimlər aşkarlanıb, bir nəfərdə isə bu anticisimlərin səviyyəsi kəskin artıb. Bu, həmin şəxsin yaxın zamanda və ya aktiv şəkildə virusa yoluxduğunu göstərir.
Alimlərin əsas nəticəsi budur: Bourbon virusu New Yorkda düşündüyümüzdən daha geniş yayıla bilər və bəzi hallar sadəcə diaqnoz qoyulmadan qalır.
Niyə bu virusu aşkar etmək çətindir?
Stony Brook-un Tickborne Disease Clinic direktoru Luis Marcos bildirir ki, bölgədə lone star tick adlı gənələr çoxalıb, əhali sıxdır və Bourbon virusunun simptomları digər gənə xəstəliklərinə bənzəyir.
Bu simptomlara qızdırma, güclü yorğunluq, bədən ağrıları, ürəkbulanma və qusma daxildir. Yoluxan insanlarda trombosit və ağ qan hüceyrələrinin azalması da müşahidə oluna bilər.
Vaksin yoxdur, xüsusi müalicə yoxdur
Bourbon virusu ilk dəfə 2014-cü ildə Kansas ştatının Bourbon County bölgəsində bir xəstədə aşkarlanıb. Həmin xəstə simptomlar başlayandan 11 gün sonra həyatını itirib.
Virusun əsas daşıyıcısı lone star tick, yəni Amblyomma americanum növüdür. Bu gənə əvvəlcə ABŞ-ın Orta Qərb və Cənub-Şərq bölgələrində geniş yayılmışdı, amma son illərdə Şimal-Şərqə, o cümlədən New York-a doğru irəliləyib.
Ən narahatedici məqam isə budur: Bourbon virusuna qarşı nə təsdiqlənmiş vaksin, nə də xüsusi antiviral müalicə mövcuddur. Həkimlər əsasən simptomları yüngülləşdirməyə və xəstənin vəziyyətini nəzarətdə saxlamağa çalışırlar.
Long Island hadisəsi niyə önəmlidir?
Tədqiqatda adı çəkilməyən xəstə sonradan mediaya açıqlama verərək kimliyini bildirib: Suffolk County sakini, 67 yaşlı Michael Larkin.
Onun vəziyyəti ayağından iki lone star tick çıxardıqdan qısa müddət sonra ağırlaşıb və xəstəxanaya yerləşdirilib. Larkin sağ qalsa da, bu hadisə virusun artıq New York sakinləri üçün real riskə çevrildiyini göstərir.
Nəticə: Bourbon virusu hələ nadir görünsə də, gənələrin yayılma arealı genişləndikcə belə xəstəliklər daha tez-tez qarşımıza çıxa bilər — gənə dişləmələrini ciddi qəbul etmək vaxtıdır.