Sosial mediada gördüyünüz “adi” bir paylaşım, əslində fikrinizi yönləndirmək üçün incə şəkildə formalaşdırılmış ola bilər. Yeni araşdırma göstərir ki, AI alətləri bunu kütləvi miqyasda və çox vaxt hiss etdirmədən edə bilir.
Oxford Internet Institute və University of Potsdam nəzdindəki Hasso Plattner Institute alimləri xəbərdarlıq edir: süni intellektlə yaradılan, redaktə edilən və ya kontekstə salınan sosial media məzmunu gizli qərəzləri onlayn şəbəkələrə daşıya bilər.
Problem sadəcə saxta xəbər deyil
İndiyə qədər AI və sosial media müzakirələrində əsas diqqət deepfake-lərə, botlara və yalan məlumatlara yönəlirdi. Amma bu araşdırma daha incə bir riski önə çıxarır: məzmun doğru görünsə belə, onun təqdimat forması insan düşüncəsinə təsir edə bilər.
Məsələn, AI bir paylaşımı daha emosional, daha inandırıcı və ya müəyyən baxışı gücləndirən şəkildə yaza bilər. Oxucu isə bunun redaktə olunmuş və istiqamətləndirilmiş məzmun olduğunu anlamaya bilər.
AI ilə yaradılan və ya redaktə edilən sosial media paylaşımları gizli qərəzləri yayaraq ictimai rəyi kütləvi şəkildə formalaşdıra bilər.
Alqoritmlər qərəzi necə böyüdür?
Sosial media platformaları onsuz da daha çox reaksiya doğuran kontenti önə çıxarır. Əgər AI həmin kontenti daha cəlbedici və emosional edirsə, bu təsir daha da güclənə bilər.
Beləliklə, kiçik bir qərəz minlərlə, hətta milyonlarla istifadəçiyə çata bilər. Problem də məhz buradadır: manipulyasiya açıq təbliğat kimi yox, gündəlik paylaşım kimi görünür.
İstifadəçilər üçün əsas dərs nədir?
Araşdırma sosial mediada gördüyümüz məzmunun mənbəyinə və necə təqdim edildiyinə daha diqqətlə yanaşmağı vacib sayır. Xüsusilə AI alətlərinin kontent istehsalında daha geniş istifadə olunduğu dövrdə media savadlılığı əvvəlkindən daha önəmlidir.
Platformalar üçün də məsuliyyət artır: AI ilə dəyişdirilmiş və ya yaradılmış məzmunun şəffaf şəkildə işarələnməsi ictimai etimad üçün kritik ola bilər.
Nəticə: AI sosial medianı daha sürətli və rahat etsə də, eyni zamanda fikirlərimizi səssizcə yönləndirə bilən güclü təsir mexanizminə çevrilir.