Meta uşaqların onlayn təhlükəsizliyi ilə bağlı ABŞ-da tarixi razılaşmaya imza atdı. Amma bu 18 milyard dollarlıq anlaşmanın ən zəif bəndi elə hamının güvəndiyi texnologiya ola bilər: yaş yoxlama sistemi.
Instagram və Facebook-un yeniyetmələr üçün necə işləyəcəyi ciddi şəkildə dəyişə bilər. Sual budur: Meta bunu həqiqətən effektiv şəkildə tətbiq edə biləcəkmi?
18 milyard dollarlıq razılaşma niyə bu qədər böyük hadisədir?
Meta çərşənbə günü uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı 29 ABŞ ştatının qaldırdığı iddia üzrə 18 milyard dollarlıq razılaşmaya gəlib. Razılaşma 52 baş prokurorun iştirak etdiyi daha geniş çərçivədə Instagram və Facebook-da yetkinlik yaşına çatmayan istifadəçilər üçün ciddi dəyişiklikləri nəzərdə tutur.
Bu, sadəcə cərimə deyil. Razılaşma Meta-nın platformalarında uşaqların hesabları, məzmunla qarşılaşması və təhlükəsizlik alətləri üzrə yeni qaydalar tətbiq etməsini tələb edir.
Meta-nın razılaşması 18 milyard dollar dəyərindədir, lakin ödənişin 10 ilə yayılması onun şirkətə real maliyyə təsirini xeyli yumşaldır.
Baş prokurorlar nə qazandı, Meta nə itirdi?
Withers şirkətinin texnologiya üzrə hüquqşünası Jessica Nall TechCrunch-a bildirib ki, bu razılaşma baş prokurorlara istədikləri siyasi nəticəni verir. Onlar ictimaiyyətə Meta-dan böyük güzəştlər və platforma dəyişiklikləri aldıqlarını göstərə bilirlər.
Lakin Nall qeyd edir ki, rəqəmin özü səsləndiyi qədər ağır olmaya bilər. Meta kimi nəhəng texnologiya şirkətlərinin illik gəliri bir çox ölkələrin iqtisadiyyatından böyükdür, buna görə də 10 ilə bölünən ödəniş şirkət üçün daha idarəolunan görünür.
Ən çətin hissə: yaş yoxlama texnologiyası
Razılaşmanın uğuru böyük ölçüdə Meta-nın yeniyetmə və uşaq istifadəçiləri necə müəyyənləşdirəcəyindən asılıdır. Problem ondadır ki, yaş yoxlama texnologiyaları hələ də ideal işləmir və çox vaxt ya səhv nəticə verir, ya da istifadəçi məxfiliyi ilə bağlı suallar yaradır.
Əgər sistem uşaqları düzgün tanımasa, yeni təhlükəsizlik qaydaları kağız üzərində qala bilər. Əksinə, həddindən artıq sərt yoxlama isə istifadəçilərin şəxsi məlumatlarının daha çox toplanması riskini yarada bilər.
Bu razılaşma sosial şəbəkələrin gələcəyini dəyişə bilər
Meta üçün bu iş təkcə hüquqi məsələ deyil, həm də reputasiya sınağıdır. Instagram və Facebook illərdir yeniyetmələrin psixoloji sağlamlığı, alqoritmik tövsiyələr və ekran asılılığı mövzularında tənqid olunur.
Əgər Meta yeni qaydaları real şəkildə tətbiq etsə, bu, digər sosial media platformaları üçün də nümunə yarada bilər. Əks halda, 18 milyard dollarlıq razılaşma böyük başlıqdan o tərəfə keçməyəcək.
Nəticə: Meta böyük məbləğlə razılaşdı, amma əsl test pulda yox, uşaqları onlayn mühitdə həqiqətən qoruyacaq texnologiyanı işlək hala gətirməkdədir.