Oracle-un nəhəng AI planı indi təkcə çiplərdən və milyardlardan asılı deyil — 17 millik qaz kəməri bütün layihənin tempini dəyişə bilər. New Mexico-da qurulması planlaşdırılan Project Jupiter data mərkəzi enerji icazələrinə ilişib.
Energy Transfer şirkətinin Transwestern bölməsi federal tənzimləyicilərə bildirib ki, Green Chile Project artıq 15 avqust əvəzinə 1 fevral 2027-ci ildə istifadəyə verilə bilər. Gecikmə təxminən yarım ilə yaxın vaxt itkisi deməkdir və bu, Oracle-un AI infrastrukturu planları üçün ciddi siqnaldır.
Bu, adi data mərkəzi deyil: 2.5 gigavatlıq AI nəhəngi
Project Jupiter Doña Ana County ərazisində 2.5 gigavat gücündə data mərkəzi kimi planlaşdırılır. Obyekt Bloom Energy yanacaq elementləri ilə işləməli, Oracle isə burada OpenAI üçün AI infrastrukturu yerləşdirməlidir.
Layihənin miqyası olduqca böyükdür: Stack və BorderPlex Digital Assets 1,400 akr ərazidə dörd bina üçün 165 milyard dollara qədər investisiyadan danışır. Bu, Oracle-un onsuz da böyük borclanma ilə data mərkəzləri tikdiyi bir dövrdə baş verir.
Green Chile kəməri gündə 400 milyon kub futa qədər qaz daşıya bilər — bu, ABŞ-ın aşağı 48 ştatında hasil olunan qazın təxminən 0.4%-nə bərabərdir.
Bir məmur layihənin qarşısını niyə kəsir?
Layihənin qarşısında New Mexico torpaq komissarı Stephanie Garcia Richard dayanır. O, marşrutun ştatın etimad torpaqlarından keçdiyini əsas gətirərək icazəni iki dəfə — martda və 15 iyulda rədd edib.
Komissarın arqumenti sadəcə sənədləşmə məsələsi deyil. Onun fikrincə, layihə investorlar və developer-lər üçün faydalı olsa da, ştat torpaqları üçün ciddi qazanc yaratmır və su, təbii resurslar üzərində “həddindən artıq” yük yaradır.
Garcia Richard emissiyalar məsələsində daha sərt danışıb. O, belə bir təsdiqin iqlim dəyişikliyini yavaşlatmaq əvəzinə “təhlükəli emissiyalara ikiqat stavka etmək” anlamına gəldiyini bildirib.
Oracle üçün vaxt niyə bu qədər kritikdir?
Oracle may ayında Federal Energy Regulatory Commission-a bildirib ki, “vaxt həlledicidir”. Şirkətə görə, gecikmə Project Jupiter-in daha geniş hədəflərini risk altına sala bilər.
Əslində Bloom Energy-nin solid oxide yanacaq elementləri layihədə kompromis kimi seçilmişdi. Onlar əvvəl planlaşdırılan qaz turbinləri və dizel generatorlarını əvəz etdi, lakin yenə də qazla işləyir.
Oracle sonradan Bloom sifarişini 2.8 gigavata qədər artırıb. Bu isə tech sektorunda tanış paradoksu göstərir: şirkətlər yaşıl gələcək vəd edir, amma AI data mərkəzlərini işlətmək üçün hələ də fosil yanacağa söykənirlər.
Bazar bunu dərhal hiss etdi
Xəbərdən sonra Oracle səhmləri cümə günü təxminən 4% ucuzlaşıb. Energy Transfer səhmləri isə əksinə, 1.4% yüksəlib.
Buradakı dərs puldan çox torpaq və icazə ilə bağlıdır. Çip və kapitalı sürətlə tapmaq olar, amma 17 millik keçid hüququnu eyni sürətlə almaq mümkün deyil.
ABŞ-da artıq 500-ə yaxın şəhərin müxtəlif data mərkəzi layihələrini bloklaması da bunu göstərir. AI yarışı böyüdükcə, enerji, su və yerli icmalar bu yarışın əsas əyləcinə çevrilir.
Nəticə: Oracle-un Project Jupiter layihəsi göstərir ki, AI inqilabında ən çətin resurs bəzən GPU yox, enerji icazəsi və yerli razılıq olur.