800 nəfərdən az sakini olan sakit Somerville qəsəbəsi indi nəhəng Bitcoin mədəni ilə üz-üzədir. Problem ondadır ki, yerli hökumət layihəni dayandırmaq istəyir, amma əlində real hüquqi alət yoxdur.
VoltCore adlı developer 15 akrlıq ərazidə 50 MW gücündə kriptovalyuta mədənçiliyi data mərkəzi qurmaq istəyir. Bu isə həm enerji istehlakı, həm səs-küy, həm də yerli həyat tərzi baxımından sakinləri narahat edir.
Qadağa var, amma gücü yoxdur
Morgan County rəhbərliyi layihəyə qarşı 12 aylıq moratorium qəbul edib. Somerville şəhər şurası da oxşar şəkildə 18 aylıq moratorium elan edib.
Ancaq hər iki qərarın ən böyük problemi var: onların icra mexanizmi demək olar ki, yoxdur. Çünki ərazi Somerville sərhədlərindən kənarda yerləşir və qəsəbə əvvəllər ümumiyyətlə zonalaşdırma qaydaları qəbul etməyib.
Layihə 15 akr ərazidə 50 MW gücündə Bitcoin mining data mərkəzi qurmağı nəzərdə tutur.
Dillon’s Rule: köhnə hüquqi prinsip yeni texnologiyanı dayandırmağa imkan vermir
Alabama ABŞ-da Dillon’s Rule prinsipinə tabe olan 31 ştatdan biridir. Bu prinsipə görə, yerli hökumətlər yalnız ştat qanunvericiliyinin onlara verdiyi səlahiyyətlər çərçivəsində hərəkət edə bilər.
Başqa sözlə, Morgan County özbaşına zonalaşdırma qaydası yarada, sərt yerli ordinans qəbul edə və ya layihəni hüquqi yolla bloklaya bilmir. Bunun üçün əvvəlcə Montgomery-də ştat səviyyəsində xüsusi qanunvericilik addımı lazımdır.
Morgan County Commission sədri Ray Long da vəziyyəti açıq etiraf edib. Onun sözlərinə görə, qəbul edilən qərar daha çox “mesaj” xarakteri daşıyır, şirkəti planından vaz keçirməyə məcbur edən real mexanizm deyil.
Developer boşluğu tapdı və alternativ yol seçdi
Məlumata görə, developer üç fərqli korporativ ad altında fəaliyyət göstərir. Layihədən təsirlənən dörd torpaq sahibi isə şirkətə servitut hüququ verməkdən imtina edib.
Buna baxmayaraq, şirkət kommunal xətləri county right-of-way, yəni mahalın yol zolağı hüququ üzərindən çəkməyi planlaşdırır. Bu addım layihənin yerli etirazlara baxmayaraq irəliləyə biləcəyini göstərir.
Somerville meri Darren Tucker bildirib ki, illərdir şəhərdə zonalaşdırma qaydalarının qəbul edilməsinə çalışıb. Amma bu təşəbbüslər vaxtında nəticə vermədiyi üçün qəsəbə indi texnoloji infrastruktur layihəsi qarşısında hazırlıqsız qalıb.
Kiçik qəsəbələr üçün böyük xəbərdarlıq
Bitcoin mining data mərkəzləri adətən ucuz enerji, geniş torpaq və zəif tənzimləmə olan yerləri axtarır. Somerville hadisəsi göstərir ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın fiziki izləri çox vaxt ən gözlənilməz yerlərdə peyda olur.
Bu cür obyektlər sadəcə “server otağı” deyil. Onlar böyük elektrik yükü, soyutma tələbi, daimi avadanlıq səsi və yerli infrastruktur üzərində əlavə təzyiq deməkdir.
Nəticə: Somerville nümunəsi göstərir ki, texnologiya sürətlə gələndə, köhnə qanunlar və gecikmiş yerli planlama icmaları real təsir gücündən məhrum edə bilər.