Tesla-nın Full Self-Driving sistemi bu dəfə sadəcə texnoloji mübahisə deyil, ölüm işi üzrə məhkəmə dosyesinin mərkəzindədir.
Texasda Model 3 avtomobilinin yaşayış evinə çırpılması nəticəsində 76 yaşlı Martha Avila həlak olub, sürücü Michael Butler isə ehtiyatsızlıqdan adam öldürmə ittihamı ilə saxlanılıb.
FSD aktiv idi, yoxsa sürücü sistemi üstələdi?
Məhkəmə sənədlərinə görə, 44 yaşlı Butler qəza anında Tesla Model 3-də Full Self-Driving sistemindən istifadə etdiyini deyib. O, əvvəlcə təcili yardım əməkdaşlarına avtomobilin “autopilot” rejimində olduğunu bildirib.
Butler həmçinin DoorDash çatdırılması zamanı musiqini dəyişdiyini, naviqasiya ekranına baxdığını və sonra qəzanın baş verdiyini xatırladığını söyləyib. Xəstəxana qiymətləndirməsində onun qanında alkoqol və narkotik maddə aşkarlanmayıb.
Polisin diqqətini çəkən Google axtarışları
İstintaq materiallarında Butler-in telefonundan çıxarılan Google axtarışları xüsusi yer tutur. Polisə görə, o, may ayında Tesla FSD-nin şəhər sürüşü üçün kifayət qədər “aqressiv” olmaması ilə bağlı bir neçə dəfə axtarış edib.
Axtarış sorğuları arasında “Tesla FSD not aggressive enough”, “FSD is not aggressive enough for city driving” və “Tesla FSD too timid” kimi ifadələr olub. Bu detallar istintaq üçün vacibdir, çünki sürücünün sistemin davranışından narazı qaldığını göstərə bilər.
Avtomobilin “black box” məlumatlarına görə, qaz pedalı 6 saniyə ərzində 100%-ə qədər basılıb və Model 3 yaşayış küçəsində təxminən 73 mph, yəni 117 km/saat sürətə çatıb.
Tesla tərəfi: sürücü özü müdaxilə edib
Tesla AI rəhbəri Ashok Elluswamy hadisədən sonra X platformasında bildirib ki, sürücü qaz pedalını tam basaraq özünüidarəetməni manual şəkildə üstələyib. Bu açıqlama FSD-nin deyil, insan müdaxiləsinin əsas səbəb ola biləcəyini göstərir.
Rəsmilər də Model 3-ün video və texniki məlumatlarını analiz etdikdən sonra qaz pedalının FSD-nin sürət nəzarətini ləğv etdiyini bildiriblər. Yəni sistem işləsə belə, sürücünün pedala müdaxiləsi avtomobilin davranışını dəyişə bilər.
İndi iş daha böyük araşdırmaya çevrilir
Martha Avila-nın ailəsi Tesla və Michael Butler-ə qarşı qanunsuz ölüm iddiası qaldırıb. Eyni zamanda ABŞ-ın National Highway Traffic Safety Administration və National Transportation Safety Board qurumları qəza ilə bağlı ayrıca araşdırma başladıb.
Bu hadisə Tesla-nın FSD texnologiyası ətrafında uzun müddətdir davam edən əsas sualı yenidən gündəmə gətirir: avtomobil “özünü idarə edir” deyiləndə sürücünün məsuliyyəti harada başlayır və harada bitir?
Nəticə: Tesla FSD nə qədər ağıllı görünsə də, bu hadisə göstərir ki, sükan arxasında son məsuliyyət hələ də insanın üzərində qalır.