Tesla-nın Full Self-Driving sistemi yenə diqqət mərkəzindədir — amma bu dəfə məsələ təkcə avtopilot deyil, sürücünün son anda nə etdiyi ilə bağlıdır.
ABŞ Milli Nəqliyyat Təhlükəsizliyi Şurası (NTSB) açıqlayıb ki, iyunda Texasın Katy şəhərində evə çırpılan Tesla-da sürücü akselerator pedalını 100% basaraq Full Self-Driving (Supervised) proqramını faktiki olaraq üstələyib.
Qəza məlumatları nəyi üzə çıxardı?
NTSB-nin məlumatına görə, Tesla-dan bərpa edilən sistem qeydləri qəza anında avtomobilin çox yüksək sürətlə hərəkət etdiyini göstərib.
Tesla-dan çıxarılan məlumatlara görə, avtomobil evə çırpılarkən saatda 70 mildən çox sürətlə hərəkət edirdi.
Qəza nəticəsində evdə olan 76 yaşlı Martha Avila həyatını itirib. Hadisə Tesla-nın sürücü dəstəyi texnologiyalarının real şəraitdə necə işlədiyi barədə sualları yenidən gündəmə gətirib.
Full Self-Driving burada nə etdi?
NTSB-nin açıqlamasında əsas detal budur: sürücünün pedalı tam basması sistemin idarəetməsini üstələyib. Yəni Full Self-Driving (Supervised) aktiv olsa belə, sürücünün müdaxiləsi avtomobilin davranışını dəyişib.
Tesla bu funksiyanı “supervised” — yəni nəzarət tələb edən sistem kimi təqdim edir. Başqa sözlə, şirkətin mövqeyinə görə, sürücü hər an yola nəzarət etməli və məsuliyyəti üzərində saxlamalıdır.
Ailə Tesla və sürücünü məhkəməyə verib
Martha Avila-nın ailəsi hadisədən sonra 44 yaşlı Michael Butler-i və Tesla-nı məhkəməyə verib. İddiada səhlənkarlıq ittihamı irəli sürülür.
Butler həmçinin ehtiyatsızlıqdan adam öldürmə ittihamı ilə də üzləşib. Bu iş təkcə bir qəzanın hüquqi nəticəsi deyil, həm də yarı-avtonom sürüş texnologiyalarının sərhədləri ilə bağlı daha böyük müzakirənin bir hissəsidir.
Bu qəza niyə önəmlidir?
Avtomobillər getdikcə daha ağıllı olur, amma bu hadisə göstərir ki, proqram təminatı ilə insan qərarları arasındakı xətt hələ də çox həssasdır. Xüsusən də sürücü dəstəyi sistemləri “tam avtonom” kimi qəbul ediləndə risklər artır.
Tesla-nın Full Self-Driving sistemi illərdir həm texnologiya dünyasında, həm də tənzimləyici qurumlar arasında ciddi müzakirə mövzusudur. NTSB-nin bu təsdiqi isə həmin müzakirələrə yeni və ağır bir fakt əlavə edir.
Nəticə: Texasdakı ölümcül qəza bir daha göstərdi ki, ağıllı sürüş sistemləri nə qədər inkişaf etsə də, sükan arxasında məsuliyyət hələ də insanın üzərində qalır.