Elektrik avtomobiliniz təkcə sizi işə aparmasa, həm də evinizi işıqlandırsa necə olar? GM indi EV batareyalarını sadəcə yol üçün yox, evlər və hətta elektrik şəbəkəsi üçün də istifadə etmək istəyir.
Şirkətin ABŞ yollarında olan yüz minlərlə elektrik modeli artıq gizli bir üstünlüyə malikdir: onlar enerjini yalnız qəbul etmir, lazım olanda geri də verə bilir.
GM-in məlumatına görə, ABŞ-da təxminən 250 min elektrik avtomobili düzgün avadanlıq və kommunal dəstək olduqda artıq enerjini elektrik şəbəkəsinə ötürə bilər.
Avtomobil batareyası artıq “ehtiyat generator” roluna keçir
GM bu həftə yayımladığı proqram yeniləməsi ilə bəzi elektrik modellərinin imkanlarını daha da genişləndirib. Söhbət “bidirectional charging” — yəni ikitərəfli enerji ötürmə texnologiyasından gedir.
Bu sistem sayəsində avtomobil batareyası ev cihazlarını, bütöv evi və uyğun infrastruktur olduqda elektrik şəbəkəsini enerji ilə təmin edə bilər. Məsələn, uzunmüddətli elektrik kəsintisi zamanı EV ev üçün böyük ehtiyat batareyaya çevrilir.
GM-in 12 elektrik modeli bu funksiyanı dəstəkləyir və bu, ABŞ bazarındakı bir çox rəqiblə müqayisədə daha geniş göstəricidir. Şirkət bu texnologiyanı sadəcə əlavə funksiya yox, gələcək enerji ekosisteminin bir hissəsi kimi görür.
Vehicle-to-grid: maşınınız pul qazandıra bilər
Vehicle-to-grid və ya qısaca V2G texnologiyasının əsas ideyası sadədir: avtomobil enerjini ucuz vaxtda yığır, tələbat artanda isə şəbəkəyə qaytarır. Bu, xüsusilə isti günlərdə hamının kondisioneri eyni anda işə saldığı saatlarda elektrik şəbəkəsinə kömək edə bilər.
Belə ssenaridə sürücü yalnız enerji istehlakçısı olmur, həm də kiçik enerji təchizatçısına çevrilir. Əgər yerli kommunal şirkət uyğun proqram təqdim edirsə, avtomobil sahibi şəbəkəyə verdiyi enerjidən gəlir də əldə edə bilər.
GM-in baş məhsul direktoru Sterling Anderson bunu belə izah edib: şirkət “yoldakı hər GM EV-ni paylanmış enerji resursuna” çevirmək istəyir. Başqa sözlə, gələcəyin avtomobili dayanacaqda boş-boş gözləməyəcək.
Böyük potensial var, amma giriş bileti ucuz deyil
Bu ideya nə qədər cəlbedici səslənsə də, real istifadə üçün əlavə xərc tələb olunur. Evini GM elektrik avtomobili ilə enerji ilə təmin etmək istəyən istifadəçi GM Energy-dən təxminən 20 min dollarlıq sistem almalı və onu peşəkar şəkildə quraşdırmalıdır.
Üstəlik, iş bununla bitmir. ABŞ-da təxminən 3 min kommunal şirkət var və hər bölgədə bu sistemin təsdiqi, qoşulması və ödəniş proqramları ayrıca razılaşdırılmalıdır.
GM bildirir ki, ev sahibləri bu ilkin xərci təxminən 5 il ərzində geri çıxara bilərlər. Amma hələlik GM Energy müştərilərinin sayı yüz minlərlə deyil, şirkətin dediyinə görə sadəcə “minlərlə” səviyyəsindədir.
GM üçün bu, sadəcə yan layihə deyil
ABŞ-da elektrik avtomobil bazarı siyasət dəyişiklikləri və zəifləmiş satış proqnozları ilə çətin dövr yaşayır. Belə vaxtda GM kimi istehsalçılar batareya texnologiyasını yalnız avtomobil satışına bağlamaq istəmir.
Andersonun fikrincə, əsas sual budur: avtomobili necə daha dəyərli etmək olar? Cavablardan biri onun sürüş keyfiyyəti, digəri avtonom imkanları, üçüncüsü isə enerji istehsalı və paylaşımı ola bilər.
Əgər V2G kütləvi şəkildə yayılsa, elektrik avtomobilləri enerji sisteminin aktiv oyunçusuna çevrilə bilər. Amma bunun üçün bahalı avadanlıq, kommunal şirkətlərin dəstəyi və istifadəçilərin etibarı lazımdır.
Nəticə: GM-in planı göstərir ki, gələcəyin elektrik avtomobili sadəcə nəqliyyat vasitəsi yox, eviniz və şəhəriniz üçün ağıllı enerji mənbəyi ola bilər.