AI yarışı təkcə çiplər və chatbotlarla getmir — onun arxasında şəhərlərin elektrik, su və təhlükəsizlik yükünü artıran nəhəng data mərkəzləri dayanır.
Seattle-da üç Amazon mühəndisi açıq şəkildə şəhər rəsmilərinin qarşısına çıxaraq yeni data mərkəzləri üçün sərt qaydalar tələb edib.
Amazon daxilindən nadir etiraz: hədəfdə AI infrastrukturu var
Çərşənbə günü keçirilən şəhər dinləmələrində Amazon-un baş proqram mühəndisi Liesl Wigand bildirib ki, data mərkəzlərinin nəzarətsiz böyüməsi regionun ekologiyası, iqtisadiyyatı və təhlükəsizliyi üçün risk yaradır.
Bu çıxışlar ABŞ-da data mərkəzlərinə qarşı artan etiraz dalğasında yeni mərhələ sayılır. Çünki böyük texnologiya şirkətlərinin əməkdaşları bu mövzuda indiyə qədər adətən daxildə narazılıq bildirirdilər, lakin bu dəfə etiraz açıq və konkret şəkildə ictimai platformada səsləndi.
“Big Tech-in AI yarışında qalib gəlməsi üçün Seattle-ı yandırmasına imkan verməyək.”
Data mərkəzləri üçün hansı qaydalar tələb olunur?
Amazon-da təxminən altı ildir çalışan Patrick Schloesser data mərkəzlərinin istehlak etdiklərindən daha çox bərpa olunan enerji təmin etməli olduğunu deyib. O, həmçinin bu obyektlərin ümumi elektrik şəbəkəsini dəstəkləmək üçün enerji saxlama imkanlarına sahib olmasını təklif edib.
Schloesser texnologiya şirkətləri üçün yeni vergilərin tətbiqini və şəhərə hesabat verən işçi yönümlü təhlükəsizlik komitələrinin yaradılmasını da gündəmə gətirib. Onun fikrincə, şirkətlər data mərkəzləri tikmək üçün çox tələsdiyindən Seattle bu vəziyyətdən daha sərt şərtlər tələb etmək üçün istifadə edə bilər.
Şəffaflıq tələbi: kim tikir, nə qədər su və elektrik istifadə edir?
Digər Amazon mühəndisi Darius Irani isə ayrıca komitə dinləməsində şəhərin layihələrin arxasında hansı şirkətlərin dayandığını açıqlamağı məcburi etməli olduğunu bildirib. O, data mərkəzlərinin su və elektrik istifadəsi ilə bağlı davamlı şəffaflığın vacib olduğunu vurğulayıb.
Irani hesab edir ki, data mərkəzləri düzgün idarə olunsa, gələcək üçün faydalı rol oynaya bilər. Amma bunun üçün qərarların yalnız Big Tech şirkətlərinin əlində qalması yox, ictimai nəzarətin güclənməsi lazımdır.
AI bumu şəhərləri çətin seçim qarşısında qoyur
Son illərdə texnologiya şirkətləri və daşınmaz əmlak developer-ləri ABŞ boyunca onlarla data mərkəzi tikmək üçün yüz milyardlarla dollar dəyərində planlar açıqlayıblar. Bu obyektlər generativ AI, chatbotlar və bulud xidmətlərinə artan tələbatı qarşılamaq üçün əsas infrastruktur hesab olunur.
Amma yerli icmalar elektrik və su sərfiyyatı, səs-küy, tullantılar, emissiyalar, vergi güzəştləri və AI-nin ümumiyyətlə hansı qiymətə inkişaf etdirilməsi kimi suallar qaldırırlar. Data mərkəzləri artıq sadəcə texniki obyekt deyil, şəhər siyasətinin və ictimai müzakirənin mərkəzinə çevrilir.
Amazon isə əməkdaşlarının fikir bildirmək hüququna hörmət etdiyini açıqlayıb. Şirkət hazırda Seattle şəhər sərhədləri daxilində data mərkəzi tikmək planının olmadığını və fəaliyyət göstərdiyi icmalarda məsuliyyətli qonşu olmağa çalışdığını bildirib.
Nəticə: AI-nin gələcəyi yalnız laboratoriyalarda deyil, data mərkəzlərinin şəhərlərə necə təsir edəcəyinə dair verilən qərarlarda da formalaşacaq.