Kvant kompüterləri illərdir “növbəti böyük inqilab” kimi təqdim olunur. Amma Avropanın ilk birjalı kvant şirkəti IQM özü belə etiraf edir: bu texnologiyanın kommersiya uğuru heç vaxt baş verməyə bilər.
Finlandiyadan çıxan full-stack kvant şirkəti IQM cümə axşamı SPAC birləşməsi vasitəsilə Nasdaq birjasında debüt edib. Şirkətin qiymətləndirilməsi təxminən 1,9 milyard dollar səviyyəsində olub.
Nasdaq debütü gözlənilən effekti yaratmadı
IQM-in birjaya çıxışı böyük texnoloji hadisə kimi görünürdü, çünki şirkət Avropada ictimai bazara çıxan ilk kvant şirkətlərindən biri kimi diqqət çəkdi. Ancaq investor reaksiyası çox da isti olmadı.
Səhmlər günün böyük hissəsini IPO qiymətindən aşağı səviyyədə keçirib. Bu isə bazarın IQM-ə ehtiyatla yanaşdığını göstərir.
SPAC yolu artıq əvvəlki qədər cəlbedici deyil
IQM-in Nasdaq-a çıxışı ənənəvi IPO ilə yox, SPAC birləşməsi ilə baş tutub. Son illərdə bu model xüsusilə pərakəndə investorlar arasında əvvəlki cazibəsini xeyli itirib.
SPAC-lar bir vaxtlar sürətli böyümə və asan kapital cəlbi üçün populyar yol sayılırdı. Amma bir çox layihənin zəif performansı investorları daha diqqətli edib.
Ən böyük sual: kvant kompüterləri nə vaxt pul qazandıracaq?
IQM-in prospektində yer alan bir cümlə bazardakı ehtiyatlı münasibəti daha da gücləndirib. Şirkət kvant kompüterlərinin geniş kommersiya tətbiqinin ümumiyyətlə baş tutmaya biləcəyini açıq şəkildə qeyd edib.
“Kvant hesablama texnologiyasının genişmiqyaslı kommersiya uğuru heç vaxt baş verməyə bilər.”
Bu etiraf texnologiyanın potensialını yox, onun bazara çevrilmə riskini göstərir. Kvant kompüterləri elmi və sənaye baxımından böyük vədlər versə də, hələlik sabit gəlir modeli tam formalaşmayıb.
IQM üçün əsas sınaq indi başlayır
Birjaya çıxmaq IQM üçün son nöqtə deyil, əksinə daha çətin mərhələnin başlanğıcıdır. Şirkət indi həm texnoloji irəliləyişini, həm də biznes modelinin dayanıqlı olduğunu sübut etməlidir.
Investorlar artıq sadəcə “kvant” sözünə pul yatırmır. Onlar real müştəri, real tətbiq və real gəlir görmək istəyir.
Nəticə: IQM-in Nasdaq debütü göstərdi ki, kvant kompüterləri gələcəyin texnologiyası ola bilər, amma bazar artıq vədlərə yox, nəticələrə inanır.