AI imtahanlarda saxtakarlığın qarşısını almalı idi, amma Meksikanın ən nüfuzlu universitetlərindən birində vəziyyəti daha da qarışdırdı. Nəticə isə kifayət qədər səs-küylüdür: on minlərlə abituriyent yenidən imtahan verməli olacaq.
Söhbət National Autonomous University of Mexico — qısaca UNAM-ın illik qəbul imtahanından gedir. Bu imtahan ölkədə minlərlə gənc üçün gələcəyə açılan əsas qapılardan biridir.
160 min namizəd, cəmi 22 min yer: təzyiq çox böyük idi
UNAM bu il 50 mindən çox tələbə qəbul etməyi planlaşdırırdı. Amma yerlərin böyük hissəsi universitetin öz hazırlıq məktəblərindən gələn şagirdlər üçün ayrıldığına görə, açıq qəbul imtahanı ilə cəmi 22 minə yaxın yer qalırdı.
Bu yerlər uğrunda isə təxminən 160 min abituriyent mübarizə aparıb. Belə rəqabətli imtahanda kopya ehtimalının niyə böyük problemə çevrildiyini təsəvvür etmək çətin deyil.
AI nəzarət etməli idi, amma şübhələr daha da artdı
Universitet uzaqdan keçirilən imtahanda iki əsas texnologiyadan istifadə edib. Birincisi Respondus şirkətinin LockDown adlı brauzeri idi; bu brauzer imtahan zamanı kompüterdə başqa əməliyyatların qarşısını almaq üçün hazırlanıb.
İkinci sistem isə Territorium şirkətinin AI əsaslı proktorinq proqramı olub. Bu proqram abituriyentləri webcam vasitəsilə izləyərək onların kopya çəkib-çəkmədiyini müəyyən etməli idi.
Kağız üzərində hər şey etibarlı görünürdü. Reallıqda isə nə brauzer, nə də AI nəzarət sistemi gözlənilən nəticəni verib.
Son 5 ildə imtahanda 110 və daha yüksək bal toplayanların payı cəmi 0,9% idi, AI nəzarətli uzaq imtahanda isə bu göstərici birdən-birə 5,5%-ə qalxdı.
“Süni intellekt yox, dürüstlük istəyirik”
Nəticələr açıqlanandan sonra tələbələr və ekspertlər ciddi narazılıq bildiriblər. NPR-in məlumatına görə, UNAM-ın Mexico City kampusunda etirazçılar “Süni intellekt yox, dürüstlük istəyirik” şüarı səsləndiriblər.
Bəzi ekspertlər imtahan iştirakçılarının ən azı yarısının qaydaları poza biləcəyini iddia edib. Bu isə universitet üçün təkcə texniki yox, həm də reputasiya böhranına çevrilib.
UNAM hadisəni araşdırmaq üçün ekspert komitəsi yaradıb. Komitənin ilkin nəticələri isə həm Respondus, həm də Territorium üçün ürəkaçan olmayıb.
58 min nəfər üçün “ikinci raund”
Komitə uzaqdan keçirilən imtahan nəticələri ilə qəbul haqqı qazananların ballarını təsdiqləmək üçün əlavə “kontrol imtahan” keçirilməsini tövsiyə edib. Bu prosesin təxminən 58 min abituriyenti əhatə edəcəyi bildirilir.
Başqa sözlə, AI imtahanı daha təhlükəsiz etməli idi, amma indi universitet minlərlə nəticəni yenidən yoxlamağa məcburdur. Bu hadisə uzaqdan imtahan nəzarətində süni intellektə kor-koranə etibar etməyin nə qədər riskli olduğunu göstərir.
Nəticə: UNAM hadisəsi sübut etdi ki, AI nəzarət aləti ola bilər, amma şəffaflıq, etibar və insan nəzarəti olmadan yüksək riskli imtahanlarda təkbaşına həll deyil.