ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri sualtı ovunu tam dəyişə biləcək yeni silah üzərində düşünür: drondan buraxılan, havada səssiz süzülən və okeana mümkün qədər gizli daxil olan torpedo.
Silent Anvil adlanan bu layihə klassik torpedodan daha çox “qanadlı ovçu”ya bənzəyir: əvvəl havada hədəfə yaxınlaşır, sonra suya girib sualtı təhlükələri izləyir.
Silent Anvil niyə adi torpedodan fərqlidir?
Layihənin rəsmi adı Silent Anvil Air-Launched Torpedo, qısaca SAA-LT-dir. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri hazırda iki yol arasında seçim edir: tamamilə yeni torpedo hazırlamaq və ya mövcud torpedoya xüsusi “glide kit” əlavə etmək.
Birinci variant silahı sıfırdan havada süzülməyə uyğun dizayn etməyi nəzərdə tutur. İkinci variant isə artıq xidmətdə olan torpedonun üzərinə uçuş məsafəsini artıran əlavə modul quraşdırmaqdır.
Silent Anvil suya 45-90 dərəcə bucaq altında daxil olmalı və havada mümkün qədər uzun müddət qalaraq sualtı mərhələni minimuma endirməlidir.
Drondan buraxılan torpedo üçün sərt ölçü limitləri
ABŞ Donanması yeni silah üçün dəqiq fiziki məhdudiyyətlər qoyub. Torpedonun çəkisi 268 funtdan, yəni təxminən 121 kq-dan çox olmamalı, uzunluğu maksimum 70 düym, diametri isə 7.5 düymə qədər olmalıdır.
Bu ölçülər Silent Anvil-i hazırda istifadə edilən bəzi torpedolarla eyni sinfə yaxınlaşdırır. Məsələn, Mark 54 torpedosunun təxmini mənzili 5.7 mil civarındadır, amma yeni sistemin havada nə qədər məsafə qət edəcəyi hələ açıqlanmayıb.
Donanma sənayedən məhz bunu öyrənmək istəyir: mövcud texnologiya ilə maksimum “standoff” süzülmə məsafəsi nə qədər ola bilər? Başqa sözlə, təyyarə və ya dron təhlükəli zonaya girmədən torpedonu nə qədər uzaqdan buraxa bilər?
MQ-4C Triton kimi dronlar oyuna daxil ola bilər
Silent Anvil müxtəlif sürətlərdə buraxılmağa hazır olmalıdır. Tələblərdə Mach 0.25, Mach 0.50 və Mach 0.85 kimi üç fərqli sürət diapazonu göstərilir.
Hündürlük tələbi isə daha maraqlıdır: silah 10 fut kimi çox aşağı səviyyədən tutmuş 60,000 fut hündürlüyə qədər buraxılış ssenarilərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Bu limit P-8 Poseidon təyyarəsinin imkanlarından yuxarıdır və daha çox MQ-4C Triton kimi yüksək hündürlükdə işləyən müşahidə dronlarına işarə edir.
Bu isə o deməkdir ki, gələcəkdə sualtı qayıqların axtarışı təkcə patrul təyyarələrinin işi olmaya bilər. Uzun müddət havada qalan pilotsuz platformalar torpedonu uzaq məsafədən buraxaraq sualtı ov radiusunu ciddi şəkildə genişləndirə bilər.
Səssiz suya giriş niyə bu qədər vacibdir?
Adi torpedo suya düşəndə səs və iz buraxa bilər, bu da hədəfə xəbərdarlıq şansı verir. Silent Anvil-in əsas ideyası isə suya mümkün qədər az “özünü belli edərək” daxil olmaqdır.
Glide-kit variantında torpedo suya 40-120 fut/saniyə sürətlə daxil olmalıdır. Bu zaman həm bucaq, həm sürət, həm də suya toxunma anı elə hesablanmalıdır ki, silah missiyanı davam etdirə bilsin.
Donanmanın yanaşması sadədir: torpedo havada daha çox, suda isə yalnız lazım olan qədər vaxt keçirsin. Bu, həm gizliliyi artırır, həm də daşıyıcı platformanın təhlükədən uzaqda qalmasına imkan yaradır.
Nəticə: Silent Anvil reallaşsa, dronlar təkcə müşahidə aparmayacaq, həm də uzaq məsafədən səssiz sualtı ov əməliyyatlarının əsas oyunçusuna çevriləcək.