ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri artıq sadəcə hədəf taxtası axtarmır — o, real döyüş təyyarəsi kimi görünən, uçan və radarları aldadan dronlar istəyir.
Yeni plan ucuz hobbi dronlarından tutmuş stealth qırıcılara və iri bombardmançılara qədər demək olar bütün hava təhdidlərini məşq meydanına gətirməyi hədəfləyir.
Oyuncaq drondan stealth qırıcıya qədər eyni sınaq xətti
TechRadar-ın məlumatına görə, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri sənayedən yeni nəsil hədəf dronları üçün təkliflər istəyib. Şirkətlər konseptlərini 28 sentyabr 2026-cı ilədək təqdim edə biləcəklər.
Bu dronlar bir neçə sinfi əhatə etməlidir: kiçik kəşfiyyat dronları, sürətli qırıcıları təqlid edən platformalar, iri pilotsuz sistemlər və hətta C-130 ölçüsünə yaxın təyyarə hədəfləri.
Qırıcıları təqlid edən hədəf dronları təxminən 40 min fut yüksəklikdə Mach 1.6-dan yüksək sürətlə uça bilməlidir.
Radar, istilik izi və manevr: Sadəcə uçmaq kifayət etmir
Əsas məsələ təkcə sürət deyil. Hərbi Hava Qüvvələri bu dronların radar izi, infraqırmızı istilik siqnalı və radio-tezlik emissiyalarının real döyüş təyyarəsinə bənzəməsini istəyir.
Supersonik qırıcı ssenarilərində dronlar yüksək G yüklü kəskin manevrlər etməlidir. Orta ölçülü platformalar isə Mach 0.5–0.8 aralığında uçaraq real qırıcıların döngə və hücum davranışını imitasiya etməlidir.
Kiçik kəşfiyyat tipli dronlar 150 knot-dan aşağı sürətlə uçacaq və koordinasiyalı “sürü” davranışını dəstəkləyəcək. Bu, müasir müharibələrdə getdikcə daha çox görülən dron hücumlarını real şəraitdə sınaqdan keçirməyə imkan verəcək.
Bombardmançı ölçüsündə hədəflər niyə vacibdir?
Böyük dronlar üçün əsas prioritet sürət yox, ölçü və davranışın dəqiqliyidir. C-130 kimi iri təyyarələri təqlid edən sistemlər real fiziki ölçülərə, subsonik uçuş xüsusiyyətlərinə və mühərrik davranışına yaxın olmalıdır.
Bu cür realizm raketlərin yönləndirmə sistemlərini və döyüş başlıqlarını daha düzgün test etməyə kömək edir. Yəni mühəndislər silahın kağız üzərində yox, real hədəfə bənzəyən obyektə qarşı necə işlədiyini görə bilirlər.
Ucuz, sadə və lazım gəlsə xərclənə bilən
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri bu layihədə qiymət məsələsini açıq şəkildə önə çəkir. Sistemlər kifayət qədər ucuz və sadə olmalıdır ki, bəzi sınaqlarda “xərclənə bilən” hədəf kimi istifadə edilsin.
Buna görə də qurum təkcə ənənəvi müdafiə nəhənglərinə yox, kommersiya, dəyişdirilmiş kommersiya və dual-use həllər təklif edən şirkətlərə də qapı açır. Məqsəd köhnə proqramların baha və mürəkkəb yanaşmasını daha çevik modellə əvəz etməkdir.
Bu xətt əslində uzaqdan idarə olunan hədəf təyyarələrinin təxminən bir əsrlik tarixinin davamıdır. Sadəcə bu dəfə hədəflər daha ağıllı, daha real və daha təhlükəli görünməlidir.
Nəticə: ABŞ ordusu gələcək hava döyüşlərinə hazırlaşmaq üçün sadəcə dron deyil, radarları, raketləri və pilotları aldada biləcək real “saxta düşmənlər” qurmaq istəyir.