Hollywood-un ən böyük media sövdələşmələrindən biri Vaşinqtondan yaşıl işıq almışdı, amma indi 12 ştat onu məhkəmədə dayandırmağa çalışır.
Söhbət Paramount Skydance-in Warner Bros. Discovery-ni təxminən 110 milyard dollara almaq planından gedir — bu, sadəcə kino xəbəri deyil, media, streaming və texnoloji gücün kimlərin əlində cəmlənməsi məsələsidir.
Vaşinqton icazə verdi, ştatlar isə “dayanın” deyir
CNBC-nin məlumatına görə, iddia Kaliforniyanın baş prokuroru Rob Bonta-nın rəhbərliyi ilə Kaliforniyanın Şimal Dairəsi üzrə federal məhkəməsində qaldırılıb.
Maraqlı məqam odur ki, ABŞ Ədliyyə Nazirliyi bu sövdələşməni ötən ay heç bir şərt və ya aktiv satışı tələbi olmadan təsdiqləmişdi.
Yəni federal hökumət “problem yoxdur” dedi, amma ştatlar eyni fikirdə deyil.
İddia nəyə əsaslanır?
Ştatların əsas arqumenti Clayton Act ilə bağlıdır. Bu qanun rəqabəti ciddi şəkildə azalda biləcək birləşmələri qadağan edir.
İddiada üç bazar xüsusi vurğulanır: geniş kinoteatr prokatı, ən çox gəlir gətirən blockbuster filmlərin distribusiyası və basic cable lisenziyalaşdırılması.
Ştatların hesablamasına görə, birləşmiş şirkət geniş prokat distribusiyasının 27%-nə, gözlənilən blockbuster bazarının 30%-nə və basic cable paketinin 27%-nə nəzarət edə bilər.
Rob Bonta bunu birbaşa istehlakçı problemi kimi təqdim edir. Onun fikrincə, belə bir birləşmə qiymətləri artıra, keyfiyyəti azalda və tamaşaçılar üçün kontent seçimini daralda bilər.
Bonta daha sərt siyasi mesaj da verib: Amerikada nə hökumətdə, nə də iqtisadiyyatda “kral” olmamalıdır.
Paramount-un müdafiəsi niyə zəif görünmür?
Paramount iddianı həm faktlar, həm də qanun baxımından yanlış adlandırır. Şirkətin arqumenti isə sadədir: bazar artıq əvvəlki bazar deyil.
Paramount-a görə, Netflix, Amazon və Apple kimi texnologiya nəhəngləri oyun qaydalarını dəyişib. Ona görə də sadəcə kinoteatr distribusiyasındakı paya baxmaq real gücü ölçmək üçün yetərli deyil.
Bu arqumentin tarixdə nümunəsi də var. Disney 2019-cu ildə Fox-un Hollywood aktivlərinin böyük hissəsini alanda tənzimləyicilər oxşar məntiqlə sövdələşməyə icazə vermişdi.
Üstəlik, Netflix-in Warner studiyaları və HBO Max üçün razılaşma axtarması, sonra isə qiymət yarışından çəkilərək 25 milyard dollarlıq buyback planına yönəlməsi Paramount-un “rəqabət artıq başqa yerdədir” arqumentini gücləndirir.
Bu niyə texnologiya xəbəri sayılır?
İlk baxışda bu, studiyalar, filmlər və cable kanalları haqqında xəbər kimi görünə bilər. Amma məsələnin arxasında daha böyük texnoloji xəritə dayanır.
Paramount-un sədri David Ellison-dur, sövdələşmənin maliyyələşdirilməsi və təminatı isə onun atası, Oracle-ın həmtəsisçisi Larry Ellison ilə bağlıdır.
Larry Ellison ABŞ-da texnologiya infrastrukturunun ən güclü fiqurlarından biridir. Oracle dövlət qurumlarından iri bizneslərə qədər çoxsaylı sistemlərin işlədiyi əsas texnoloji platformalardan birini təmin edir.
Bunun üzərinə TikTok-un ABŞ əməliyyatlarında Oracle-ın rolu, CBS News, CNN, Paramount+, HBO Max və kabel kanalları kimi media aktivləri əlavə olunanda mənzərə dəyişir.
Söhbət artıq sadəcə “kim daha çox film buraxacaq?” sualından getmir. Əsas sual budur: kontent, yayım platformaları və texnoloji infrastruktur eyni güc mərkəzində cəmlənəndə bazar necə dəyişəcək?
Nəticə: Paramount-Warner savaşı Hollywood məhkəməsi kimi görünsə də, əslində gələcəyin media və texnologiya gücünün kimdə toplanacağı uğrunda böyük mübarizədir.