2026 Dünya Kubokunda kameralardan qaçmayan qəribə bir detal var: bəzi ulduz futbolçular meydana baldır hissəsi deşik-deşik edilmiş corablarla çıxır.
Sosial şəbəkələr bunu “gizli performans hiyləsi” kimi təqdim etsə də, elm hələlik bu iddianı təsdiqləmir.
Bu dəliklər moda deyil, narahatlıqdan doğan vərdişdir
Peşəkar futbol corabları adi corab deyil. Onlar baldır qoruyucusunu sabit saxlayır, topuğa və ayaq tağına dəstək verir, həm də buts içində ayağın sürüşməsini azaltmağa kömək edir.
Bu corablar əsasən polyester, nylon və spandex kimi sintetik materiallardan hazırlanır. Materiallar illər keçdikcə daha yüngül və davamlı olsa da, dizaynın əsas məntiqi dəyişməyib: sıx oturmalı və sabitlik verməlidir.
Problem də elə buradan başlayır. Bəzi futbolçular corabların baldırı həddindən artıq sıxdığını, keyimə və qarışqa gəzməsi kimi hiss yaratdığını deyirlər.
Baldır əzələsi oyunda minlərlə dəfə “şişir”
Sprint atanda, ani istiqamət dəyişəndə və ya top uğrunda mübarizəyə girəndə baldırın ən böyük əzələləri güc yaratmaq üçün yığılır. Bu zaman əzələnin forması və qalınlığı qısa müddətə dəyişir.
Bir matç ərzində bu proses minlərlə dəfə təkrarlanır. Corab da həmin nahiyəyə davamlı təzyiq göstərirsə, bəzi oyunçularda sıxılma və diskomfort hissi artır.
İdman tibbi üzrə mütəxəssislərin fikrincə, corabları kəsməyin performansı artırdığını sübut edən elmi araşdırma hələ yoxdur.
Futbolçular isə bunu daha sadə izah edir: parça açılır, baldır “nəfəs alır”, təzyiq azalır. Amma bu, elmi fakt kimi yox, daha çox şəxsi rahatlıq hissi kimi dəyərləndirilir.
Kompressiya geyimləri əslində zərərli sayılmır
Maraqlıdır ki, kompressiya tipli idman geyimləri ilə bağlı araşdırmalar tam əks mənzərə göstərir. Düzgün ölçüdə və düzgün dizaynda olan kompressiya geyimləri intensiv yüklənmədən sonra əzələ iltihabını azaltmağa kömək edə bilər.
Yəni problem kompressiyanın özündə deyil, onun konkret oyunçuya necə oturmasındadır. Bir futbolçu üçün normal olan sıxlıq, digəri üçün oyunun ortasında dözülməz narahatlığa çevrilə bilər.
Bu səbəbdən corab kəsmək daha çox fərdi adaptasiya üsuluna bənzəyir. Elmi laboratoriyadan çıxan innovasiya yox, meydanda yaranan praktik vərdişdir.
Qaydalar buna niyə icazə verir?
Futbol qaydaları corabın bu şəkildə dəyişdirilməsini qadağan etmir. Əsas şərt odur ki, forma təhlükəsiz qalsın və baldır qoruyucuları düzgün şəkildə örtülsün.
Amma bu azadlıq hər geyimə aid deyil. Məsələn, futbolçu cırıq forma ilə oyuna davam edə bilməz.
Ona görə də deşikli corablar həm qaydalara uyur, həm də oyunçunun özünü daha rahat hiss etməsinə imkan yaradır. Yüksək səviyyəli idmanda isə bəzən bu psixoloji rahatlıq belə ciddi faktor kimi qəbul olunur.
Nəticə: Futbolçuların corab kəsməsi hazırda elmi sübutu olan performans hiyləsi deyil, daha çox rahatlıq, vərdiş və şəxsi hisslər üzərində qurulan meydan praktikasıdır.