WhatsApp-da tanımadığınız nömrədən gələn “təcili” mesaj artıq əvvəlki qədər rahat görünməyəcək. Meta fırıldaqçıları istifadəçiyə çatmadan yaxalamaq üçün süni intellekt əsaslı yeni xəbərdarlıq sistemi hazırlayır.
Yeni funksiyanın adı Scam Alert-dir və hazırda məhdud beta test mərhələsindədir. Ən maraqlısı isə budur: sistem mesajları analiz etsə də, şəxsi yazışmalarınızı WhatsApp və ya Meta oxumayacaq.
Scam Alert nədir və niyə vacibdir?
Meta-nın açıqlamasına görə, Scam Alert WhatsApp daxilində fırıldaqçılıq ehtimalı olan mesajları əvvəlcədən işarələyən könüllü təhlükəsizlik alətidir. Funksiya istifadəçinin telefonunda işləyən maşın öyrənməsi modeli ilə çalışır.
Bu o deməkdir ki, analiz buluda göndərilmir və mesajların məzmunu üçüncü tərəflərə açılmır. İstifadəçi funksiyanı WhatsApp ayarlarından aktiv etməli, istədiyi vaxt isə söndürə bilər.
AI fırıldaq mesajlarını necə tanıyır?
Scam Alert əsasən tanımadığınız göndərənlərdən gələn mətn mesajlarını arxa planda yoxlayır. Sistem şəxsi məlumat istəkləri, təcili hərəkət tələb edən ifadələr və etibar qazanmağa yönəlmiş manipulyativ yazışma üslubları kimi siqnallara baxır.
Xüsusilə “romance-baiting” adlanan romantik fırıldaq sxemləri diqqət mərkəzindədir. Bu tip hücumlarda dələduzlar əvvəlcə emosional bağ yaradır, sonra isə pul və ya yardım istəyirlər.
WhatsApp dünyada gündəlik 3 milyarddan çox insanın istifadə etdiyi mesajlaşma platformasıdır.
Xəbərdarlıq gələndə istifadəçi nə edə bilər?
Əgər sistem şübhəli mesaj aşkarlasa, WhatsApp həmin söhbətdə yalnız alıcıya görünən xəbərdarlıq banneri göstərəcək. Bu xəbərdarlıq göndərən şəxsə görünməyəcək.
İstifadəçi göndərəni bloklaya, söhbəti şikayət edə, xəbərdarlığa məhəl qoymaya və ya həmin nömrəyə etibar etdiyini seçə bilər. “Etibar et” seçimi xəbərdarlıq bayrağını götürür və həmin söhbət üçün gələcək xəbərdarlıqları dayandırır.
Məxfilik necə qorunacaq?
Meta bildirir ki, Scam Alert cihaz üzərində işlədiyi üçün WhatsApp, Meta və ya başqa bir qurum şəxsi mesajlara avtomatik giriş əldə etmir. Bu, xüsusilə uçdan-uca şifrələmə ilə tanınan WhatsApp üçün vacib məqamdır.
Bununla belə, istifadəçi istəsə, modelin daha dəqiq işləməsinə kömək etmək üçün etibar etdiyi göndərəndən gələn son beş mesajı WhatsApp ilə paylaşa bilər. Bu paylaşım avtomatik baş vermir, mütləq istifadəçinin razılığı tələb olunur.
Fırıldaqçılıq problemi nə qədər böyükdür?
Federal Trade Commission məlumatlarına görə, 2025-ci ildə istehlakçılar sosial media fırıldaqları nəticəsində 2,1 milyard dollar itiriblər. Həmin il təkcə WhatsApp üzərindən amerikalıların itkisi 425 milyon dollar olub.
Bu rəqəmlər göstərir ki, mesajlaşma tətbiqləri artıq sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də kibertəhlükəsizlik cəbhəsinin ön xəttidir. Meta isə Scam Alert ilə bu təzyiqə daha ağıllı cavab verməyə çalışır.
Hələlik Scam Alert məhdud beta mərhələsindədir və Meta funksiyanın hamı üçün nə vaxt istifadəyə veriləcəyini açıqlamayıb. Buna baxmayaraq, alətin gələcəkdə WhatsApp təhlükəsizliyində əsas rol oynayacağı gözlənilir.
Nəticə: WhatsApp-ın yeni AI əsaslı Scam Alert funksiyası fırıldaqçı mesajları daha tez tanımağa kömək edə bilər, amma ən güclü müdafiə yenə də istifadəçinin diqqətli davranışıdır.