US Army illərdir yığılıb qalan böyük texnoloji problemi qeyri-adi üsulla həll etməyə çalışır: öz sistemlərini özü “hack” edir.
Məqsəd sadə, amma kritikdir — silahlar, radarlar, dronlar, sensorlar və komanda proqramları nəhayət eyni dildə danışmalıdır.

“Satış komandası yox, kod yazan mühəndislər gəlsin”
Operation Jailbreak adlanan təşəbbüs klassik hərbi tender və təqdimat formatından xeyli fərqlənir. Burada əsas şərt məhsulu satmaq yox, sistem interfeyslərini açmaq və real inteqrasiya problemini həll etmək idi.
DefenseScoop-un məlumatına görə, layihəyə yalnız proqram interfeyslərini paylaşmağa hazır olan mühəndis və kodçular buraxılıb. Biznes inkişafı və satış nümayəndələri isə kənarda saxlanılıb.
US Army bu dəfə müqavilə danışığı aparanları yox, sistemləri bir-birinə qoşmağa hazır olan mühəndisləri masaya topladı.
Problem haradan çıxdı: radar var, sistem qoşulmur
Operation Jailbreak-in arxasında təlimlər zamanı üzə çıxan ciddi uyğunsuzluqlar dayanır. Secretary Dan Driscoll Avropadakı təlimlərdə müxtəlif ABŞ hərbi sistemlərinin bir-biri ilə işləməkdə çətinlik çəkdiyini görüb.
Məsələn, Financial Times-ın yazdığına görə, Rumıniyada ABŞ-a məxsus anti-dron sistemi ABŞ radar sistemi ilə əlaqə qura bilməyib. Bu, kağız üzərində güclü görünən texnologiyanın sahədə nə qədər zəif inteqrasiya oluna biləcəyini göstərib.
Driscoll həmçinin Ukrayna qüvvələrinin müxtəlif texnologiyaları ABŞ qoşunlarından daha çevik birləşdirə bildiyini müşahidə edib. Bu isə Pentaqon üçün ciddi siqnal olub.
Onilliklər boyu qurulan “divarlar” indi sökülür
US Army CTO-su Alex Miller problemin kökünü köhnə satınalma modellərində görür. Onun fikrincə, illərlə istifadə olunan yanaşmalar şirkətləri bağlı, özəl arxitekturalar qurmağa sövq edib.
Nəticədə fərqli istehsalçıların sistemləri çox vaxt bir-birinə uyğun gəlmir. Hər platforma sanki öz kiçik texnoloji adasında yaşayır.
Miller bunu “Cold War mindset” — yəni Soyuq müharibə dövründən qalma düşüncə tərzi kimi tənqid edib. Onun sözlərinə görə, hökumət daxilində monopsoniyalar, müdafiə sənayesində isə monopoliyalar yaranıb.
Lockheed Martin, Boeing və Palantir eyni otaqda
Fort Carson, Colorado-da keçirilən prosesə təxminən 20 müdafiə şirkətinin qatıldığı bildirilir. İştirakçılar arasında Lockheed Martin, Boeing, Anduril, General Dynamics, L3Harris, Northrop Grumman, Palantir, Perennial Autonomy və RTX kimi böyük adlar var.
Driscoll bildirib ki, şirkətlər bu işə könüllü gəlib, çünki problem hamı üçün vacibdir. Onun sözlərinə görə, bəzi mühəndislər burada öyrəndikləri yanaşmaları artıq öz şirkətlərinin daxili komandalarına aparmağa başlayıblar.
Ən maraqlısı isə budur ki, bu təşəbbüsün nəticələri təkcə laboratoriyada qalmır. İlk inteqrasiya həllərinin artıq ABŞ qüvvələrinə tətbiq olunduğu bildirilir.
Bu, sadəcə hərbi layihə deyil, böyük texnoloji dərsdir
Operation Jailbreak göstərir ki, ən bahalı texnologiya belə bir-biri ilə danışa bilmirsə, döyüş meydanında üstünlük yaratmaya bilər. Müasir müharibədə sürət, məlumat mübadiləsi və uyğunluq ən az silahın özü qədər vacibdir.
Bu yanaşma gələcəkdə müdafiə texnologiyalarının necə hazırlanacağına da təsir edə bilər. Açıq interfeyslər, modulyar sistemlər və real inteqrasiya artıq “əlavə üstünlük” yox, əsas tələbə çevrilir.
Nəticə: US Army-nin öz sistemlərini “sındırması” əslində daha böyük məqsədə xidmət edir — köhnə texnoloji divarları dağıdıb, döyüş meydanında daha sürətli və ağıllı sistem qurmaq.