Apple-ın bir vaxtlar texnologiya dünyasına istiqamət verən dizayn studiyası indi ciddi dönüş nöqtəsindədir. Jony Ive dövrünün demək olar ki, bütün əsas dizaynerləri şirkətdən gedib və yeni rəhbərlik bunu dəyişmək istəyir.
Bloomberg-dən Mark Gurman-ın məlumatına görə, sentyabrın 1-də Tim Cook-u əvəz etməyə hazırlaşan John Ternus dizayn təşkilatında böyük yenilənmə planlaşdırır. Məqsəd sadədir: Apple dizaynını yenidən şirkətin mərkəzinə qaytarmaq.
Apple dizaynı niyə əvvəlki gücünü itirdi?
Apple-ın industrial design komandası illərlə iPhone, iPad, Mac və Apple Watch kimi məhsulların ruhunu formalaşdıran əsas qüvvə idi. Steve Jobs dövründən bəri şirkətin ən güclü fərqləndirici cəhətlərindən biri məhz dizayn yönümlü düşüncə idi.
Ancaq Gurman-ın yazdığına görə, Jony Ive-ın 2015-ci ildə gündəlik idarəçilikdən uzaqlaşıb chief design officer roluna keçməsi bu mədəniyyətdə tədricən boşluq yaratdı. Apple bunu yüksəliş kimi təqdim etsə də, dizayn komandasının real təsiri zamanla azalmağa başladı.
Bloomberg-in məlumatına görə, Apple-ın dizayn komandası son onilliklərdə heç vaxt indiki qədər az təsirə və icra səviyyəsində bu qədər zəif mövqeyə sahib olmayıb.
Jony Ive getdi, komanda da ardınca dağıldı
Jony Ive 2019-cu ildə Apple-dan tam ayrılaraq LoveFrom adlı dizayn şirkətini qurdu. Bu şirkət hazırda OpenAI ilə də əməkdaşlıq edir.
İlk illərdə Apple vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa çalışdı. Ive-ın dövründə studiyanı idarə edən Evans Hankey industrial design rəhbəri oldu, amma ona Apple-ın icraçı komandasına daxil olmaq imkanı verilmədi.
Bu qərar çox şey deyirdi. Hankey birbaşa əməliyyatlar üzrə rəhbər Jeff Williams-a hesabat verirdi, halbuki Williams dizayn yox, təchizat zənciri və əməliyyat idarəçiliyi fonuna sahib idi.
LoveFrom, OpenAI və Apple-dan böyük beyin axını
2022-ci ildə Ive-ın Apple ilə məsləhətçilik müqaviləsi bitəndən sonra Hankey də şirkətdən ayrıldı. Bunun ardınca Jony Ive dövrünün bir çox tanınmış dizayneri ya LoveFrom-a keçdi, ya öz şirkətini qurdu, ya da təqaüdə çıxdı.
Apple-da 1992-ci ildən çalışan ən uzunmüddətli dizaynerlərdən Bart Andre 2024-cü ilin fevralında təqaüdə çıxdı. Colin Burns, Peter Russell-Clarke və Shota Aoyagi də həmin dövrdə şirkətdən ayrılan adlar sırasında idi.
Hankey daha sonra Jony Ive ilə birlikdə io adlı AI hardware startup-ının həmtəsisçisi oldu. Məlumata görə, OpenAI bu startup-ı 2025-ci ildə 6,5 milyard dollara satın aldı.
John Ternus dizayn komandasını necə xilas etmək istəyir?
Evans Hankey ayrıldıqdan sonra Jeff Williams yeni dizayn rəhbəri təyin etmədi. O, qrupun idarəsini birbaşa öz üzərinə götürdü, çünki bir dizayneri digərlərindən üstün mövqeyə gətirməyin daha çox istefaya səbəb ola biləcəyindən ehtiyat edirdi.
Amma bu yanaşma problemi dayandırmadı. Əksinə, Gurman-ın təsvirinə görə, komandanın motivasiyası azaldı, təsir dairəsi daraldı və Apple-ın tarixi innovasiya mərkəzi əvvəlki gücünü itirdi.
Williams 2025-ci ilin noyabrında təqaüdə çıxanda Apple artıq uzun müddət təxirə saldığı sualla üzləşdi: dizayn yenidən şirkətin ən vacib strateji gücünə çevrilə bilərmi?
Bu mərhələdə Molly Anderson-un adı önə çıxır. Apple Watch üzərində işi ilə tanınan industrial designer Anderson, Hankey ilə əlaqələri və məhsul dizaynı təcrübəsi sayəsində yeni strukturda mühüm rol oynaya bilər.
Bu dəyişiklik Apple məhsullarına təsir edəcəkmi?
Apple üçün dizayn sadəcə gözəl görünüş demək deyil. Bu, məhsulun necə hiss edilməsi, necə istifadə olunması və bazarda necə fərqlənməsi deməkdir.
Əgər John Ternus həqiqətən dizayn komandasına daha çox səlahiyyət verərsə, gələcək iPhone, Mac, Apple Watch və yeni cihaz kateqoriyalarında daha cəsarətli qərarlar görə bilərik. Əks halda Apple dizayn baxımından təhlükəsiz, amma daha az həyəcanlandırıcı məhsullar dövründə qala bilər.
Nəticə: Apple-ın qarşısındakı əsas sual artıq yeni məhsul çıxarıb-çıxarmamaq deyil, Jony Ive-dan sonra itirdiyi dizayn ruhunu yenidən tapa bilib-bilməyəcəyidir.