Toyota ABŞ-da böyük istehsal həmləsinə hazırlaşır: şirkət Tacoma pikaplarının bir hissəsini Meksikadan Texasa keçirəcək.
Donald Trump bunu tarif siyasətinin qələbəsi kimi təqdim edir, amma Toyota-nın açıqlaması daha fərqli mənzərə göstərir.
Toyota San Antonio zavodunu ikiqat böyüdür
Toyota San Antonio-dakı zavoduna 3,6 milyard dollar sərmayə qoyacağını açıqlayıb. Plan çərçivəsində zavoda ikinci montaj xətti əlavə olunacaq və Tacoma istehsalının bir hissəsi təxminən dörd il ərzində Meksikanın Baja California zavodundan Texasa köçürüləcək.
Bu addım şirkətin Texasdakı mövcud istehsal gücünü ciddi şəkildə artıracaq. Toyota 2030-cu ilə qədər zavodun sahəsini 2,5 milyon kvadrat fut genişləndirməyi və illik istehsal gücünü 150 min avtomobil artırmağı planlaşdırır.
Toyota-nın yeni planı San Antonio zavoduna 2 000 yeni iş yeri qazandıracaq və şirkətin bu bölgəyə ümumi sərmayəsini 8,3 milyard dollara çatdıracaq.
Trump “tariflər işə yaradı” deyir, Toyota isə susur
ABŞ Prezidenti Donald Trump bu qərarı öz ticarət siyasətinin nəticəsi kimi təqdim edib. O, Türkiyənin Ankara şəhərinə səfəri zamanı “Tariflər düzgün istifadə olunanda bunu edir” deyə bildirib.
Lakin Toyota rəsmi açıqlamasında qərarı tariflərlə əlaqələndirməyib. Şirkətin Şimali Amerika üzrə rəhbəri Ted Ogawa bu addımı regionun işçi qüvvəsinə, innovasiya imkanlarına və uzunmüddətli böyümə potensialına inamla izah edib.
Ən vacib məqam budur: Toyota Meksikanı tərk etmir. Şirkət Guanajuato-da Tacoma, eləcə də Meksikada Corolla istehsalını davam etdirəcək.
Tariflər avtomobil sənayesinin hesabını dəyişir
Trump-ın açıqlaması siyasi baxımdan güclü səslənsə də, Toyota üçün tariflərin real təsiri kifayət qədər ağır olub. Şirkətin Şimali Amerika bölməsi 2026-cı ilin martında bitən maliyyə ilində əməliyyat zərərinə düşüb və ABŞ tarifləri əməliyyat gəlirindən təxminən 9 milyard dollar aparıb.
Belə vəziyyətdə istehsalın bir hissəsini ABŞ-a qaytarmaq şirkətlər üçün mümkün cavablardan biridir. Digər variantlar isə qiymətləri artırmaq, xərcləri öz üzərinə götürmək və ya model strategiyasını yenidən hesablamaqdır.
Avtomobil istehsalçıları artıq bu dəyişən mühitə uyğunlaşmağa çalışır. Tariflər və vergi güzəştlərinin azalması fonunda ABŞ bazarından bir neçə elektrikli avtomobil modeli çıxarılıb.
USMCA qeyri-müəyyənliyi Toyota-nı ehtiyatlı davranmağa məcbur edir
Bu qərarın arxasında təkcə zavod planı yox, həm də böyük ticarət qeyri-müəyyənliyi var. ABŞ 1 iyulda USMCA sazişini indiki formada yeniləməkdən imtina edib və illik baxış mexanizminə üstünlük verib.
Vaşinqton həmçinin avtomobil dəyərinin 50%-nin ABŞ-da yaradılması tələbini irəli sürməyə çalışır. Toyota isə USMCA ilə bağlı “sürətli həll” çağırışı edərək Şimali Amerikanın hər üç ölkəsinə bağlılığını vurğulayıb.
Bu, qələbə nümayişindən daha çox riskləri bölüşdürmə strategiyasına bənzəyir. Toyota həm ABŞ-da böyümək, həm də Meksikadakı istehsal zəncirini qorumaq istəyir.
Həm biznes qərarı, həm də siyasi mesaj
Trump üçün bu xəbər siyasi baxımdan əlverişlidir: böyük bir avtomobil brendi ABŞ-da yeni zavod gücü və minlərlə iş yeri yaradır. Onun administrasiyası uzun müddətdir tariflərin istehsalı ölkə daxilinə qaytaracağını iddia edir.
Toyota üçün isə məsələ daha sadə görünür. ABŞ-da pikaplara tələbat güclüdür, hibrid modellər satışları artırır və şirkət GM ilə rəqabətdə mövqeyini gücləndirir.
Yəni hər iki tərəfin oxumasında müəyyən həqiqət var. Trump bunu tarif qələbəsi kimi görür, Toyota isə bazara yaxın istehsal etməklə riskləri azaltmağa çalışır.
Nəticə: Toyota-nın Texas planı həm ABŞ avtomobil sənayesi üçün böyük istehsal siqnalıdır, həm də qlobal ticarət qaydalarının şirkət strategiyalarını necə dəyişdirdiyini göstərən açıq nümunədir.