AI çipləri uğrunda yarış indi təkcə laboratoriyalarda yox, birjalarda da qızışır. Baidu-nun Kunlunxin bölməsi Hong Kong IPO-su üçün elə bir qiymətləndirmə hədəfləyir ki, bu rəqəm investorların diqqətini dərhal üzərinə çəkir.
The Information-un məlumatına görə, Kunlunxin Hong Kong-da birjaya çıxarkən 50 milyard dollarlıq qiymətləndirmə istəyir. Daha maraqlısı isə budur: şirkət potensial IPO investorlarından yalnız səhm almağı yox, həm də onun yarımkeçiricilərini satın almağa öhdəlik götürməyi istəyib.
50 milyard dollarlıq hədəf niyə bu qədər səs-küy yaradıb?
Bu rəqəm Kunlunxin üçün çox ciddi sıçrayış deməkdir. South China Morning Post-un bu ay yazdığına görə, şirkətin hədəflədiyi qiymətləndirmə 14,7 milyard dollar ətrafında idi.
TrendForce isə may ayında Kunlunxin üçün təxminən 100 milyard Hong Kong dolları, yəni 12,8 milyard dollara yaxın bir dəyərdən danışırdı. İndi ortaya çıxan 50 milyard dollarlıq hədəf bazarın AI çiplərinə necə aqressiv qiymət biçdiyini göstərir.
Kunlunxin-in Hong Kong IPO-su üçün hədəflədiyi 50 milyard dollarlıq qiymətləndirmə əvvəlki 12,8–14,7 milyard dollarlıq gözləntilərdən bir neçə dəfə yüksəkdir.
Investor, yoxsa müştəri? Sərhədlər bulanıqlaşır
Ən qeyri-adi məqam Kunlunxin-in investorlardan çip alışına dair öhdəlik istəməsidir. Əgər bu məlumat təsdiqlənsə, IPO-da səhm alan tərəflər eyni zamanda şirkətin müştərisinə çevrilə bilər.
Bu model son günlər Bank for International Settlements-in xəbərdarlıq etdiyi “dairəvi maliyyələşmə” risklərini xatırladır. BIS qeyd edir ki, bəzi çip istehsalçıları AI laboratoriyalarına sərmayə qoyur, həmin laboratoriyalar isə sonradan onların məhsullarını almağa razılaşır və bu şərtlər çox vaxt yetərincə şəffaf açıqlanmır.
Reuters isə The Information-un bu məlumatını müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilmədiyini bildirib. Yəni hələlik bazarda əsas sual budur: bu, sadəcə aqressiv IPO strategiyasıdır, yoxsa AI investisiya bumunun riskli tərəfinin yeni nümunəsi?
Baidu Kunlunxin ilə tam AI ekosistemi qurmaq istəyir
Kunlunxin 2012-ci ildə Baidu-nun daxili çip bölməsi kimi yaradılıb. Şirkət bu gün Baidu-nun “full-stack AI” strategiyasında, yəni çipdən proqram təminatına qədər bütün süni intellekt zəncirinə nəzarət etmək planında əsas rol oynayır.
Kunlunxin yanvar ayında Hong Kong listinqi üçün məxfi müraciət edib. Bununla yanaşı, şirkət Shanghai STAR Market-də ikili listinq planını da davam etdirir.
IPO prosesində CICC, Citic Securities və Huatai Securities aparıcı banklar kimi seçilib. Bu, layihənin Çin kapital bazarları üçün nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığını göstərir.
Hong Kong AI şirkətləri üçün yeni cazibə mərkəzinə çevrilir
Hong Kong son dövrdə Çin AI şirkətləri üçün əsas listinq məkanına çevrilib. 2026-cı ilin ilk yarısında şəhərin səhm kapitalı bazarlarında təxminən 44 milyard dollar cəlb edilib ki, bu da son beş ilin ən yüksək göstəricisidir.
Bu dalğada təkcə Kunlunxin yoxdur. CATL iri həcmli yerləşdirmə həyata keçirib, AI şirkəti Zhipu yanvarda birjaya çıxdıqdan sonra yeni maliyyələşmə mərhələsinə hazırlaşır, Zhongji Innolight isə listinq planlayır.
Bu arada SK Hynix də ABŞ listinqi üçün müraciət edib və bu prosesin 29 milyard dollara qədər vəsait cəlb edə biləcəyi bildirilir. Yəni AI və yarımkeçirici bazarında kapital yarışı artıq qlobal səviyyəyə keçib.
Kunlunxin artıq təkcə Baidu üçün çip istehsal etmir
Kunlunxin son illərdə Baidu-nun daxili təchizatçısından müstəqil çip satıcısına çevrilməyə çalışır. 2025-ci ildə şirkətin gəlirlərinin 50%-dən çoxunun xarici müştərilərdən gəldiyi bildirilir.
Həmin il Kunlunxin-in zərərsizlik nöqtəsinə çatacağı da gözlənilirdi. Bu, IPO öncəsi investorlar üçün mühüm siqnaldır: şirkət artıq yalnız ana şirkətin layihəsi deyil, ayrıca bazar oyunçusu kimi formalaşır.
Lakin investorların həm səhmdar, həm də müştəriyə çevrilməsi tənzimləyicilər üçün yeni suallar yaradır. AI bumu sürətlə böyüyür, amma bu böyümənin arxasındakı maliyyə əlaqələri hər zaman sadə və şəffaf görünmür.
Nəticə: Kunlunxin-in 50 milyard dollarlıq IPO planı AI çip bazarının nə qədər qızışdığını göstərir, amma investor-müştəri modeli bu yarışın maliyyə risklərini də diqqət mərkəzinə gətirir.