Musiqi çartlarında bir gecəyə zirvəyə qalxmaq artıq təkcə hit mahnı ilə bağlı olmaya bilər. Spotify-da baş verən son hadisə göstərir ki, botlar, süni dinləmələr və mərc platformaları eyni anda oyuna girəndə nəticə çox qarışıq olur.
Malcolm Todd-un “Earrings” mahnısı qısa müddətə Spotify-ın ABŞ üzrə gündəlik çartında 1-ci yerə yüksəldi, amma bu yüksəliş dərhal şübhə doğurdu. Platforma daha sonra mahnıdan yüz minlərlə saxta dinləməni təmizlədi.
Bir gündə 70% sıçrayış: Çartlarda nə baş verdi?
Prediction market treyderi Caleb Davies bu yüksəlişi ilk görənlərdən biri oldu. Kalshi və Polymarket-də 1 milyon dollardan çox qazandığı bildirilən Davies musiqi çartlarını yaxından izləyir.
O, X-də paylaşım edərək Malcolm Todd-un ABŞ dinlənmələrində bir gündə 70% artım yaşadığını və bunun “açıq-aşkar saxtakarlığa” bənzədiyini yazdı. Davies daha sonra bu dəyişikliyin təsadüfi baş vermə ehtimalının demək olar ki, mümkünsüz olduğunu iddia etdi.
Spotify Malcolm Todd-un “Earrings” mahnısından 500 mindən çox süni dinləməni sildi.
Wired-in məlumatına görə, Spotify çərşənbə günü yenilənmiş dinləmə saylarını və çartları yayımladıqdan sonra mahnı 1-ci yerdən 4-cü yerə düşdü. Bu da ilkin sıçrayışın real istifadəçi marağı ilə bağlı olmadığını daha da gücləndirdi.
Spotify bot dinləmələri necə izah edir?
Spotify bildirib ki, süni dinləmələr real istifadəçi davranışını əks etdirmir. Bu cür dinləmələr adətən botlar, skriptlər və avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə mahnının oynadılma sayını şişirtmək üçün yaradılır.
Şirkətin sözçüsü Gizmodo-ya açıqlamasında bütün streaming servislərinin daim dəyişən manipulyasiya üsulları ilə üzləşdiyini deyib. Spotify həmçinin manipulyasiya olunmuş dinləmələrə görə royalti ödəmədiyini vurğulayıb.
Amma şirkət bu süni dinləmələrin Kalshi-dəki mərclərlə bağlı olub-olmadığını təsdiqləməyib. Hələlik Kalshi istifadəçilərinin bu artımı təşkil etdiyinə dair yekun sübut da yoxdur.
Kalshi və Polymarket niyə bu işin mərkəzindədir?
Məsələni maraqlı edən məqam odur ki, Kalshi həmin vaxt ABŞ-da iyun ayında hansı artistin 1 nömrə olacağı ilə bağlı mərcləri artıq ödəmişdi. Yəni Spotify çartları yeniləyənə qədər bəzi istifadəçilər nəticələrdən pul qazana bilərdi.
Davies Wired-ə bildirib ki, narahatlığını Kalshi-yə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, şirkətin enforcement rəhbəri Robert DeNault yalnız Spotify-ın bot istifadəsini təsdiqləyə biləcəyini deyib.
DeNault həmçinin Kalshi treyderlərinin Polymarket-dəki treyderləri təkrarlamış ola biləcəyini ehtimal edib. Davies isə bunun mümkün olmadığını bildirib, çünki Malcolm Todd həmin çart üzrə Polymarket-in Spotify bazarında seçim kimi yer almayıb.
Logo qalmaqalı və daha böyük tənzimləmə təzyiqi
Hadisədən sonra Spotify həm Kalshi, həm də Polymarket-dən öz logosunu platformalardan silməyi tələb edib. Şirkət həmçinin bu platformalarda Spotify ilə rəsmi tərəfdaşlıq təəssüratı yaradan ifadələrin də götürülməsini istəyib.
Kalshi sözçüsü Gizmodo-ya açıqlamasında Spotify ilə əlaqədə olduqlarını və məsələni aktiv şəkildə araşdırdıqlarını bildirib. Bu isə hadisənin təkcə musiqi çartı problemi olmadığını göstərir.
Prediction market platformaları son aylarda daha çox nəzarət altına düşür. Xüsusilə qlobal münaqişələr və manipulyasiya edilə bilən hadisələr üzərində böyük qazanc gətirən şübhəli əməliyyatlar qanunvericilərin diqqətini çəkib.
Bəzi ABŞ qanunvericiləri belə nəticələrə əsaslanan ticarəti məhdudlaşdırmaq üçün BETS OFF Act adlı qanun layihəsi təklif ediblər. Məqsəd manipulyasiya oluna bilən hadisələr üzərindən pul qazanmağı çətinləşdirməkdir.
Nəticə: Spotify qalmaqalı göstərdi ki, süni dinləmələr artıq təkcə musiqi sənayesinin problemi deyil, mərc bazarları və alqoritmik platformalarla birlikdə daha böyük rəqəmsal manipulyasiya riskinə çevrilir.