İnternet artıq əvvəlki internet deyil: oxuduğunuz mətnin arxasında insan yox, süni intellekt ola bilər.
Pew Research Center-in yeni araşdırması göstərir ki, 2026-cı ilin iyulunda yoxlanılan təsadüfi veb səhifələrin təxminən 10%-də AI müəllifliyinin güclü izləri var.
ChatGPT-dən sonra vəziyyət daha sürətlə dəyişib
Araşdırmanın ən diqqətçəkən hissəsi ümumi internetlə bağlı deyil, yeni dərc olunan səhifələrlə bağlıdır. ChatGPT 2022-ci ilin noyabrında istifadəyə veriləndən sonra yayımlanan səhifələrdə AI izləri daha çox görünür.
ChatGPT-dən sonra dərc edilən veb səhifələrin üçdə birindən çoxunda süni intellekt müəllifliyinə dair güclü siqnallar aşkarlanıb.
Bu fərq vacibdir, çünki internetin böyük hissəsi köhnə kontentdən ibarətdir. Ona görə bütün veb üzrə 10% göstəricisi yeni yazılan mətnlərdə baş verən sürətli dəyişikliyi tam göstərmir.
Pew bunu necə ölçüb?
Pew 2021-ci ilin yanvarından 2026-cı ilin iyuluna qədər Common Crawl arxivində yer alan təxminən 500 min ingilisdilli səhifəni analiz edib. Bunun üçün Open Pangram adlı AI mətn aşkarlama alətindən istifadə olunub.
Bu alət Substack tərəfindən də maşınla yazılmış xəbər bülletenlərini müəyyənləşdirmək üçün tətbiq edilir. Pew etiraf edir ki, belə detektorlar ayrı-ayrı mətnlərdə səhv edə bilər, amma böyük həcmdə məlumatda ümumi tendensiyanı daha etibarlı göstərir.
AI kontenti ən çox harada yayılıb?
Ən maraqlı nəticələrdən biri domenlər üzrə bölgüdür. .com domenlərində AI izləri təxminən 10% səviyyəsindədir, .org saytlarında bu göstərici 4.6%, .edu və .gov domenlərində isə təxminən 1%-dir.
Bu, təsadüfi deyil. Kommersiya saytları axtarışda görünmək və trafik toplamaq üçün daim kontent istehsal edir, AI isə SEO yönümlü mətnləri ucuz və sürətli şəkildə hazırlaya bilir.
AI mətnlərini ələ verən kiçik izlər
Pew araşdırması AI mətnlərində tez-tez rast gəlinən üslub işarələrini də qeyd edib. 2023-cü ildən bəri em dash istifadəsi iki dəfə artıb, Oxford comma isə 63% daha çox görünməyə başlayıb.
Bundan başqa, “delve”, “pivotal” kimi sözlər və “it’s not just X, it’s Y” tipli konstruksiyalar AI mətnlərində daha tez-tez üzə çıxır. Bu isə redaktorlar və kontent komandaları üçün üslub məsələsini daha həssas hala gətirir.
Platformalar artıq müdafiəyə keçir
LinkedIn bildirir ki, öz daxili sistemi ümumi və şablonvari kontenti 94% dəqiqliklə müəyyən edə bilir. arXiv isə yoxlanılmamış AI mətni təqdim edən tədqiqatçılara qarşı daha sərt qaydalar tətbiq edir.
Bununla belə, AI kontentinin çoxalması onun hər yerdə daha görünən olması demək deyil. Graphite-in ayrıca araşdırmasına görə, yeni dərc olunan məqalələrdə AI payı yarıya yaxınlaşsa da, Google nəticələrində və AI sitatlarında insan yazıları hələ də üstünlük təşkil edir.
Nəticə: İnternetdə yeni dərc olunan hər mətnə artıq “bunu kim yazıb?” sualı ilə baxmaq lazımdır — çünki cavab çox vaxt insanla AI arasında bölünə bilər.