Meta yeniyetmələrin sosial şəbəkələrdə “sonsuz skroll” bataqlığına düşməsinin qarşısını almaq üçün böyük dəyişikliklərə gedir. Səbəb isə təkcə ictimai təzyiq deyil, həm də 18 milyard dollarlıq məhkəmə razılaşmasının nəticələridir.
Şirkət Instagram və Facebook-da 18 yaşdan kiçik istifadəçilər üçün yeni təhlükəsizlik və vaxt məhdudiyyəti qaydaları tətbiq edəcəyini açıqlayıb. Meta razılaşma çərçivəsində hər hansı qanunsuzluğu qəbul etmədiyini bildirir.
Yeniyetmələr üçün gündəlik sosial media limiti gəlir
Yeni qaydalara görə, Instagram və Facebook-da yeniyetmələr üçün standart gündəlik istifadə limiti 2 saat olacaq. Bu limiti yalnız valideynlər uzada biləcək.
18 yaşdan kiçik istifadəçilər üçün Instagram və Facebook-da gündəlik standart istifadə limiti 2 saat olacaq.
Meta həmçinin gecə rejimi əlavə edir: gecə saat 00:00-dan səhər 06:00-a qədər lent, Stories, Explore və Reels kimi əsas bölmələrə giriş böyük ölçüdə bloklanacaq. Məktəb rejimi isə saat 08:00-dan 15:00-a qədər bildirişləri susduracaq.
Sonsuz skrolla qarşı yeni xəbərdarlıqlar
Şirkət yeniyetmələr tətbiqlərdə uzun müddət qaldıqda 15 dəqiqəlik xəbərdarlıqlar göstərəcək. Gündəlik limit bitməyə yaxınlaşanda isə 60 və 90 dəqiqəlik əlavə xatırlatmalar görünəcək.
Videoların və qısa kliplərin avtomatik oynadılması da standart olaraq söndürüləcək. Bu addım davamlı izləmə və fasiləsiz skroll davranışını azaltmaq məqsədi daşıyır, amma valideynlər bu ayarları dəyişə biləcəklər.
Bəyənmələr gizlənir, bəzi filtrlər məhdudlaşır
Meta sosial təzyiqi azaltmaq üçün yeniyetmələrə postlardakı bəyənmələri və reaksiyaları standart olaraq göstərməyəcək. Bu, həm başqalarının paylaşımlarına, həm də istifadəçinin öz postlarına aid olacaq.
Şirkət həmçinin kosmetik cərrahiyyə və “ekstremal makiyaj” filtrləri kimi bəzi məzmunların yeniyetmələrə göstərilməsini məhdudlaşdıracağını deyir. Amma bu məhdudiyyətlərin nə qədər geniş tətbiq ediləcəyi hələ tam aydın deyil.
Tənqidçilər niyə hələ də narahatdır?
Dünyada uşaqların sosial mediadan istifadəsi ilə bağlı təzyiq artır: Avropa Birliyi 13 yaşdan kiçiklər üçün sosial tətbiqlərə girişi məhdudlaşdırır, Avstraliya isə 16 yaşdan aşağı istifadəçilər üçün Instagram kimi platformaları qadağan edir.
AI Now tədqiqat institutunun həmtəsisçisi Amba Kak isə hesab edir ki, Meta-nın addımları problemin kökünə toxunmur. Onun fikrincə, əsas məsələ platformaların diqqəti maksimum dərəcədə saxlamağa hesablanmış reklam biznes modelidir.
Meta yaş doğrulama mexanizmlərini də gücləndirəcəyini bildirir ki, yeniyetmələr sistemdən yayınmasın. Bununla belə, ekspertlər real təhlükəsizliyin yalnız ayarlardan yox, platformaların necə dizayn edilməsindən asılı olduğunu vurğulayırlar.
Nəticə: Meta yeniyetmələr üçün ciddi görünən yeni qaydalar gətirir, amma sosial media asılılığını həqiqətən azaltmaq üçün sadəcə limitlər yox, platformaların bütün diqqət iqtisadiyyatı yenidən düşünülməlidir.