Uşaqların sosial media asılılığı artıq sadəcə valideyn narahatlığı deyil — Hong Kongda təhsil mühitinin ən böyük problemi kimi göstərilir.
Müəllimlər və bir qanunverici 16 yaşdan kiçiklərin sosial mediaya girişinin qadağan edilməsini istəyir, amma hökumət hələlik qanun qəbul etməyə tələsmir.
Təhsilçilər niyə həyəcan təbili çalır?
Bu həftə keçirilən panel müzakirəsində Yan Oi Association of Principals-in fəxri prezidenti Lilian Chan Lui Ling-yee bildirib ki, yeni nəsli qorumaq üçün artıq sadəcə maarifləndirmə kifayət etmir.
Onun fikrincə, sosial media asılılığı məktəblərdə diqqət dağınıqlığı, davranış problemləri və psixoloji gərginliyi artırır.
Hong Kong sakinlərinin 62%-i 16 yaşdan kiçiklər üçün sosial media qadağasını dəstəkləyir; valideynlər arasında bu göstərici 76%-ə çatır.
Legislative Council üzvü Lawrence Tang Fei də oxşar mövqe sərgiləyib. O deyib ki, sosial media o qədər sürətlə dəyişir ki, məktəblərin təkbaşına bu prosesə çatması real deyil.
Hökumət niyə qanun qəbul etmək istəmir?
Hong Kong hökumətinin texnologiya üzrə rəhbərliyi isə açıq şəkildə bildirib ki, belə bir qadağa ilə bağlı qanunvericilik planı yoxdur.
Rəsmi səbəblər arasında yaşın yoxlanılmasının çətinliyi, sərhədlərarası yurisdiksiya problemləri və şəhərin texnologiya ekosisteminə zərər vurmaq riski göstərilir.
Bu arqumentlər tamamilə əsassız deyil. Məsələn, Avstraliyada yaş yoxlama texnologiyaları üzrə sınaqlarda sistemlərin uşağın yaşını 2-3 il səhv hesablaya bildiyi ortaya çıxıb.
Dünya qadağaya gedir, Hong Kong izləyir
Hong Kongun ehtiyatlı mövqeyi onu digər ölkələrdən fərqləndirir. Avstraliya 2025-ci ilin dekabrında 16 yaşdan kiçiklər üçün sosial media qadağasını qəbul edib, Böyük Britaniya isə oxşar modeli tətbiq etməyə hazırlaşır.
Fransa, İspaniya və Portuqaliya da uşaqların sosial mediadan istifadəsinə daha sərt nəzarət üçün qanunvericilik üzərində işləyir.
Hong Kong isə hələlik təhsil, sağlamlıq tövsiyələri və xarici təcrübənin izlənilməsi ilə kifayətlənir.
Əsas düyün: texnologiya sərhəd tanımır
Hong Kongda uşaqlar təkcə yerli platformalardan istifadə etmir. Onlar Çin materiki, ABŞ və digər ölkələrdə yerləşən xidmətlərə də qoşulurlar.
Bu isə hər platformanın fərqli qanunlara və fərqli nəzarət mexanizmlərinə tabe olması deməkdir.
Education University of Hong Kong-un müəllimi Wu Siu-wai hesab edir ki, şəhər qərar verməzdən əvvəl xaricdəki qanunvericilik modellərini daha yaxşı öyrənməlidir. Onun sözlərinə görə, “necə qanun qəbul etmək və məhdudiyyətlərin sərhədi” ayrıca müzakirə olunmalıdır.
Meta cəriməsi müzakirəni daha da qızışdırır
Bu məsələ yalnız Hong Kong üçün aktual deyil. ABŞ-da New Mexico məhkəməsi bu yaxınlarda Meta-nı platformalarında uşaqlara vurulan zərərə görə 567 milyon dollar ödəməyə məcbur edib.
Belə qərarlar hökumətləri sosial media şirkətlərinə qarşı daha sərt addımlar atmağa sövq edir.
Hong Kongda isə cəmiyyətin tələbi ilə hökumətin mövqeyi arasında ciddi boşluq yaranıb: sakinlərin böyük hissəsi qadağa istəyir, rəsmi qurumlar isə gözləmə rejimində qalır.
Nəticə: Hong Kong hələlik sosial media qadağasına tələsmir, amma uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi ilə bağlı qlobal təzyiq artdıqca bu mövzudan qaçmaq getdikcə çətinləşəcək.