Dronu radardan gizlətmək olar, amma onu tam susdurmaq hələ mümkün deyil. Çexiyanın Neuron Soundware startup-ı məhz bu zəif nöqtəni hədəfə alaraq dronları mühərrik səsindən tanıyan AI sistemi hazırlayıb.
Sound Shield adlı sistem şəhərlər, elektrik şəbəkələri, kritik infrastruktur və hərbi obyektlər üçün ucuz, passiv və enerji qənaətli dron aşkarlama həlli kimi təqdim olunur.
Radar yox, qulaq: Sound Shield necə işləyir?
Neuron Soundware-in sistemi havanı mikrofonlarla “dinləyir” və dronların rotor, mühərrik səsini süni intellektlə analiz edir. Bunun üçün nEdge Mini adlı kiçik sensorlar istifadə olunur.
Hər sensor cəmi 1 vatt enerji sərf edir və qiyməti təxminən €100-€150 aralığındadır. Sensorlardan gələn səs məlumatı Nvidia Jetson modulları ilə işləyən hesablama platformasında emal olunur.
Sound Shield dronları aşkar etmək üçün €100-€150-lik sensorlardan istifadə edir və hər sensor yalnız 1 vatt enerji sərf edir.
Sistem səsi əvvəlcədən toplanmış dron akustik profilləri ilə müqayisə edir. Təhlükə aşkarlandıqda isə mərkəzi komanda platformasına dronun təxmini sürəti, hündürlüyü və hərəkət istiqaməti barədə xəbərdarlıq göndərilir.
Dronları niyə səsdən tutmaq daha çətin aldadılır?
Müasir dronlar radarları çaşdırmaq üçün xüsusi örtüklər və dizayn həllərindən istifadə edə bilər. Amma rotorların və mühərriklərin mexaniki səsini tamamilə yox etmək hələ real deyil.
Neuron Soundware də məhz bu məntiqə güvənir: hər dronun özünəməxsus akustik imzası var. Şirkət bildirir ki, AI bu imzanı bir neçə sensor nöqtəsindən real vaxtda tanıya bilir.
İlk hədəf: elektrik şəbəkələri
Şirkətin qurucusu və CEO-su Pavel Konečný Sound Shield-i yalnız təhlükəsizlik sistemi kimi yox, həm də infrastruktur monitorinq aləti kimi təqdim edir. Onun sözlərinə görə, sensorlar əvvəlcə elektrik transformator stansiyalarında yerləşdirilə bilər.
Bu sensorlar transformatorların vəziyyətini izləyə, daxili boşalmaları, yağ sızmalarını və digər texniki nasazlıqları aşkar edə bilər. Eyni zamanda onların mikrofonları səmanı da dinləyəcək.
Bu yanaşma kommersiya baxımından ağıllı addımdır. Dövlətlər sıfırdan ayrıca dron aşkarlama şəbəkəsi qurmaq əvəzinə, onsuz da monitorinqə ehtiyacı olan infrastrukturun üzərindən yeni müdafiə qatını yarada bilər.
Ucuz dronlar bahalı sistemləri niyə qorxudur?
Ukrayna və İran müharibələri göstərdi ki, ucuz UAV-lər milyardlarla dollarlıq hərbi texnikaya ciddi zərər vura bilir. Bu səbəbdən Avropa ölkələri daha sərfəli dron aşkarlama texnologiyalarına marağı artırır.
Neuron Soundware-in üstünlüyü ondadır ki, şirkət son 10 ildə Airbus, Siemens və BMW kimi müştərilər üçün sənaye avadanlıqlarını səs əsasında analiz edən AI sistemləri qurub. İndi həmin təcrübə hava məkanının müdafiəsinə tətbiq olunur.
Nəticə: Sound Shield göstərir ki, dronlara qarşı mübarizədə bahalı radarlar tək seçim deyil — bəzən ən güclü müdafiə sistemi sadəcə yaxşı “eşidən” süni intellekt ola bilər.