AI yarışında təkcə daha ağıllı model qurmaq kifayət etmir — rəqibin modelindən “öyrənmək” də böyük silaha çevrilib. Anthropic indi Alibaba-nın Qwen AI laboratoriyasını Claude-un bacarıqlarını kütləvi şəkildə çıxarmağa çalışmaqda ittiham edir.
Şirkətin iddiasına görə, bu kampaniya indiyə qədər ABŞ AI şirkətinə qarşı qeydə alınan ən böyük “distillasiya” cəhdi ola bilər. Məsələ artıq senatorlara və Ağ Ev rəsmilərinə göndərilən məktub səviyyəsinə qalxıb.
25 min saxta hesab və milyonlarla Claude sorğusu
Bloomberg-in gördüyü məktuba əsasən, Anthropic Alibaba ilə əlaqəli operatorların aprel-iyun ayları arasında təxminən 25 min saxta hesabdan istifadə etdiyini bildirir. Bu hesablar vasitəsilə Claude ilə milyonlarla qarşılıqlı əlaqə yaradıldığı iddia olunur.
Anthropic-in iddiasına görə, Alibaba-nın Qwen AI laboratoriyası ilə bağlı kampaniyada Claude ilə təxminən 29 milyon mübadilə aparılıb.
Şirkət bildirir ki, sorğular əsasən proqram mühəndisliyi və “agentic reasoning” — yəni modelin plan qurub tapşırıqları müstəqil icra etmə bacarığı — üzərində fokuslanıb. Bunlar Claude-un kommersiya baxımından ən dəyərli qabiliyyətləri sayılır.
“Distillasiya” nədir və niyə bu qədər təhlükəli sayılır?
AI dünyasında distillasiya sadə dillə desək, güclü modelə çox düşünülmüş suallar verib onun cavablarını toplamaq və həmin cavablarla daha ucuz rəqib model öyrətmək deməkdir. Bu üsulla şirkətlər nəhəng təlim xərcləri çəkmədən qabaqcıl modelin bacarıqlarına yaxınlaşa bilərlər.
Anthropic-in narahatlığı da buradan başlayır: əgər rəqib laboratoriyalar Claude kimi frontier AI modellərinin bilik və davranışlarını sistemli şəkildə kopyalaya bilirsə, bu, həm kommersiya, həm də milli təhlükəsizlik riski yaradır. ABŞ administrasiyası da bu mövzunu artıq ciddi təhlükə kimi qiymətləndirir.
Apreldə Ağ Evin Elm və Texnologiya Siyasəti Ofisinin direktoru Michael Kratsios xarici distillasiya kampaniyaları barədə ABŞ AI laboratoriyaları ilə kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılacağını açıqlamışdı. Anthropic isə məktubunda Alibaba ilə bağlı iddia edilən kampaniyanın həmin xəbərdarlıqlardan sonra baş verdiyini vurğulayıb.
Alibaba ilk böyük Çin texnologiya nəhəngi kimi hədəfdədir
Bu ittiham Anthropic-in ilk dəfə böyük bir Çin texnologiya konqlomeratını açıq şəkildə distillasiya hücumunun mənbəyi kimi göstərməsi ilə diqqət çəkir. Fevralda şirkət daha kiçik Çin AI startaplarını — DeepSeek, MiniMax və Moonshot AI-ı oxşar fəaliyyətlərdə ittiham etmişdi.
Anthropic-in əvvəlki iddialarına görə, həmin üç startap ümumilikdə təxminən 24 min saxta hesabla 16 milyondan çox Claude mübadiləsi yaratmışdı. Yeni iddiada isə Alibaba ilə bağlı kampaniyanın həcmi bu üç əvvəlki hadisənin cəmindən də böyük göstərilir.
Vaşinqton təzyiqi artırır, bazar da reaksiya verir
Alibaba ittihamlarla bağlı şərh verməyib. Anthropic sözçüsü isə konkret detallar açıqlamasa da, hökumət və sənayenin distillasiya ilə mübarizədə birlikdə hərəkət etməsinin vacib olduğunu bildirib.
Xəbərdən sonra Alibaba-nın ABŞ depozitar qəbzləri 3 faizdən çox ucuzlaşıb və çərşənbə günü günortadan sonra 100 dolların altına düşüb. Bu, şirkətin Vaşinqtonda onsuz da çətin dövr keçirdiyi vaxta təsadüf edir.
Pentagon 8 iyunda Alibaba-nı Çin hərbi şirkətləri siyahısına əlavə etmişdi. Alibaba isə bu həftə ABŞ Müdafiə Nazirliyini məhkəməyə verərək siyahıdan çıxarılmasını tələb edib və hərbi əlaqə iddialarını əsassız adlandırıb.
İndi distillasiya ittihamı Alibaba üçün ikinci böyük cəbhə açır. Anthropic-in mövqeyinə görə, bu cür fəaliyyətlər ABŞ-ın qabaqcıl AI imkanlarının sistemli şəkildə mənimsənilməsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Nəticə: AI rəqabəti artıq sadəcə daha güclü model yaratmaq yarışı deyil — kimin modelinin necə qorunacağı da texnologiya savaşının əsas hissəsinə çevrilir.