AI bumu təkcə daha ağıllı modellər yaratmır — o, data mərkəzlərini enerji “canavarına” çevirir. İndi MIT-dən çıxan bir startup bu problemi nüvə reaktorlarından ilhamlanan baloncuklarla həll etmək istəyir.
Ferveret adlı şirkət iddia edir ki, xüsusi maye və mikroskopik baloncuklar serverləri daha səmərəli soyuda bilər. Ən maraqlısı isə budur: bu yanaşma klassik hava soyutmasını köhnə və israfçı göstərir.
Niyə AI data mərkəzləri soyutma böhranına girir?
Süni intellekt xidmətləri daha güclü çiplər, daha sıx serverlər və daha çox elektrik tələb edir. Bu da data mərkəzlərinin enerji yükünü sürətlə artırır.
Proqnozlara görə, bu onilliyin sonuna qədər data mərkəzləri ABŞ-da ümumi elektrik istehlakının 9%-17%-ni təşkil edə bilər.
Bu enerjinin təxminən üçdə biri hazırda prosessorların soyudulmasına gedir. Yəni problem təkcə hesablama gücündə deyil, həmin gücü nəzarətdə saxlamaqdadır.
Nüvə reaktorlarından gələn ideya server otağına necə düşdü?
Ferveret-in həmtəsisçiləri keçmiş MIT postdoktorantı Reza Azizian və MIT professoru Matteo Bucci-dir. Onlar nüvə mühəndisliyində öyrənilən “subcooled boiling” prinsipini data mərkəzləri üçün uyğunlaşdırıblar.
Şirkətin texnologiyası Adaptive Phase Cooling, qısaca APC adlanır. Sistem serverləri havayla deyil, xüsusi mayenin içində soyudur.
Əsas fərq çiplərin səthində yaranan çox kiçik baloncuklardır. Bu baloncuklar tez ayrılır, mayenin içində yenidən kondensasiya olunur və istiliyi daha sürətlə aparır.
“Bu, obyektləri soyutmağın yolu deyil”
Azizian 2017-ci ildə ilk dəfə bir data mərkəzinə daxil olanda hava soyutmasının səs-küyünü, böyük avadanlıqları və səmərəsizliyini görüb təəccüblənib. Onun sözlərinə görə, hava soyutması təkbaşına data mərkəzinin ümumi enerji təchizatının 40%-nə qədərini “uda” bilir.
O, həmin anı belə xatırlayıb: “Holy crap, this is not how you cool facilities.” Azizian deyir ki, bu üsul performansa birbaşa zərər vurmadığı üçün heç kim 50 illik soyutma texnologiyasını ciddi sorğulamırdı.
15% daha səmərəli soyutma və PFAS-sız maye
Ferveret bildirir ki, APC mövcud maye soyutma həlləri ilə müqayisədə 15% səmərəlilik artımı verə bilər. AI infrastrukturunda hər faiz böyük elektrik xərci demək olduğu üçün bu rəqəm data mərkəzləri üçün ciddi fərq yarada bilər.
Şirkət həmçinin istifadə etdiyi mayenin PFAS kimyəviləri ehtiva etmədiyini vurğulayır. Bu, bəzi qabaqcıl soyutma texnologiyaları ilə bağlı ekoloji narahatlıqlar fonunda vacib məqamdır.
APC platforması kompakt modul qurğular şəklində təqdim olunur. Hər modul bir serveri saxlamaq üçün hazırlanıb, bu da texnologiyanın mərhələli şəkildə data mərkəzlərinə inteqrasiyasını asanlaşdıra bilər.
Nəticə: AI-nin enerji iştahı böyüdükcə, gələcəyin data mərkəzlərini daha güclü çiplər yox, onları daha ağıllı soyudan texnologiyalar xilas edə bilər.