ABŞ-da rekord istilər elektrik şəbəkəsini yüklədiyi vaxt hökumət enerji qənaəti ilə bağlı minlərlə səhifəni səssizcə yoxa çıxarıb.
Ən maraqlısı isə budur: silinən materialların bir hissəsi insanlara kondisioneri necə daha ağıllı istifadə etməyi izah edirdi.
İstidə enerji məsləhətləri niyə birdən-birə yox oldu?
The Verge-in məlumatına görə, ABŞ Energetika Departamenti enerji qənaəti ilə bağlı təxminən 6 min veb səhifəni silib.
Bu addım ölkəni tarixi istilik dalğası vurduğu günlərə təsadüf edib və ona görə də qərar ciddi suallar doğurub.
Məsələ, New York meri Zohran Mamdani-nin sakinlərə elektrik şəbəkəsinə yükü azaltmaq üçün kondisionerləri 78°F, yəni təxminən 25,5°C səviyyəsində saxlamağı tövsiyə etməsindən sonra böyüyüb.
78°F tövsiyəsi yeni deyil — rəsmi məsləhət idi
Respublikaçı siyasətçilər, o cümlədən Ted Cruz, Nikki Haley və Nancy Mace bu çağırışı sərt tənqid edərək onu siyasi mübahisəyə çeviriblər.
Amma problem ondadır ki, bu tövsiyə illərdir ABŞ-da istilik dalğaları zamanı verilən standart enerji qənaəti məsləhətlərindən biridir.
Energetika Departamentinin əvvəlki mövqeyinə görə, amerikalılara termostatı 75-78°F aralığında saxlamaq tövsiyə olunurdu.
Hətta Texas kimi respublikaçıların güclü olduğu ştatlarda da oxşar çağırışlar edilib; hazırkı qubernator Greg Abbott da keçmişdə belə məsləhətlər verib.
Silinənlər təkcə kondisioner məsləhətləri deyil
Silinən səhifələr yalnız termostatla bağlı olmayıb.
Onların arasında suya qənaət, izolyasiya növləri və günəş enerjisi ilə bağlı Solar Decathlon layihəsi haqqında materiallar da yer alıb.
Yəni qərar konkret bir səhifəni yox, geniş enerji maarifləndirmə arxivini hədəfə almış kimi görünür.
Xoş xəbər odur ki, Internet Archive bu səhifələrin bir çoxunu qoruyub saxlayıb.
Elektrik şəbəkəsi niyə bu qədər həssasdır?
New York City-də temperatur dörd gün ardıcıl 95°F, yəni təxminən 35°C-dən yuxarı qalxıb.
Hətta iki gün ərzində göstəricilər 100°F-i, yəni 37,8°C-ni keçib.
Belə hava şəraitində milyonlarla insan eyni anda kondisionerdən istifadə etdikdə elektrik şəbəkəsinə böyük yük düşür.
Termostatı 78°F səviyyəsində saxlamaq tam rahatlıq və tam qənaət arasında kompromis sayılır.
Əsas məqsəd isə qaraçıxmaların qarşısını almaqdır, çünki elektrik kəsilərsə, insanlar ümumiyyətlə kondisionersiz qala bilər.
CDC və NOAA məlumatlarına görə, ABŞ-da ekstremal istilər orta hesabla daşqın, tornado və qasırğaların birlikdə yaratdığından daha çox ölümə səbəb olur.
Bu fakt göstərir ki, enerji qənaəti sadəcə pul məsələsi deyil.
İstilik dalğaları zamanı düzgün enerji idarəçiliyi həm elektrik şəbəkəsini, həm də insan həyatını qorumaq üçün vacibdir.
Nəticə: Minlərlə enerji qənaəti səhifəsinin silinməsi informasiya boşluğu yaradır, halbuki rekord istilər dövründə insanların ən çox ehtiyacı olan şey aydın, praktik və elmi əsaslı məsləhətlərdir.