Sudanın səmasında sakit, amma çox bahalı bir dron savaşı gedir. Türkiyə istehsalı nəhəng Bayraktar Akıncı, Çin istehsalı CH-95 pilotsuz uçuş aparatlarını bir-bir hədəfə alır.
Bu qarşıdurma böyük xəbərlərin kölgəsində qalsa da, müasir müharibələrin necə dəyişdiyini açıq göstərir. Artıq döyüş meydanında təkcə tanklar yox, milyonlarla dollarlıq ağıllı dronlar da üz-üzə gəlir.
Sudanın səmasında görünməyən texnoloji duel
Sudanda vətəndaş müharibəsi 2023-cü ilin aprelindən davam edir. Sudan Silahlı Qüvvələri ilə Rapid Support Forces (RSF) arasında başlayan toqquşmalar şəhərlərdən əyalətlərə qədər genişlənib.
Yerdə ağır döyüşlər gedərkən, havada tamam başqa bir yarış başlayıb. Bir tərəfdə Türkiyənin Bayraktar Akıncı dronu, digər tərəfdə isə RSF tərəfindən istifadə edildiyi bildirilən Çin istehsalı CH-95-lər var.
Bayraktar Akıncı-nın təxmini qiyməti 25 milyon dollardır — bu, CH-95-in təxminən 2 milyon dollarlıq dəyərindən 12 dəfə çoxdur.
Akıncı niyə CH-95 üçün qorxulu rəqibdir?
CH-95 orta yüksəklikdə uzun müddət uça bilən pilotsuz uçuş aparatıdır. O, kəşfiyyat, elektron müharibə və zərbə missiyaları üçün hazırlanıb.
Bu dronun çəkisi təxminən 650-1000 kiloqram aralığındadır. 170 kiloqrama qədər yük daşıya bilir və konfiqurasiyadan asılı olaraq 12 saatdan çox havada qala bilir.
Bayraktar Akıncı isə tamam başqa sinifdədir. Onun maksimum qalxış çəkisi təxminən 6000 kiloqram, faydalı yük tutumu isə 1350 kiloqrama qədərdir.
Akıncı 24 saatdan çox havada qala bilir və təxminən 13 700 metr yüksəkliyə qalxması ilə seçilir. Qanad açıqlığı isə təxminən 20 metr, yəni 66 futdur.
Görüntülər nəyi göstərir?
Clash Report-un X platformasında paylaşdığı görüntülərdə Bayraktar Akıncı-nın havada Çin istehsalı CH-95-i izlədiyi və hədəfə aldığı görünür. Video Akıncı-nın baxış bucağından çəkilmiş kimi təqdim olunur.
Bu hadisə tək deyil. 2026-cı il iyunun 23-dən sonra bir neçə CH-95 və FH-95 dronunun itirildiyi bildirilir.
Məlumatlara görə, Sudan ordusu həmin tarixdən bəri ən azı altı Çin istehsalı dronu məhv edib. Bu itkilərin bir neçəsinin məhz Akıncı müdaxilələri ilə bağlı olduğu iddia olunur.
Bahalı texnologiya, daha ağır insan itkisi
Bu dron qarşıdurması yalnız texniki yarış deyil, həm də çox ağır maliyyə yüküdür. Bir Akıncı-nın qiyməti on milyonlarla dollarla ölçülür, CH-95 isə daha ucuz olsa da, yenə də ciddi hərbi investisiya sayılır.
Sudan kimi uzun illər münaqişə yaşamış bir bölgədə bu qədər bahalı dronların istifadəsi müharibənin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Darfurda ilk böyük münaqişənin 2003-cü ildə başlamasından bəri region davamlı sabitsizlik içindədir.
Ən narahatedici məqam isə texnologiyanın humanitar nəticələridir. Məlumatlara görə, silahlı dronlar hazırda Sudanda mülki ölümlərin əsas səbəblərindən birinə çevrilib.
Nəticə: Sudanın səmasındakı Akıncı-CH-95 qarşıdurması göstərir ki, gələcəyin müharibələri daha səssiz, daha bahalı və təəssüf ki, daha ölümcül olacaq.