World Wide Web-in yaradıcısı Tim Berners-Lee illər əvvəl bu günün ən böyük texnoloji həqiqətlərindən birini görmüşdü: data sadəcə fayl deyil, gələcəyin yanacağıdır.
Serverlər, tətbiqlər və cihazlar dəyişir, amma onların içindən keçən məlumat çox vaxt hamısından daha uzun yaşayır.
Web böyüdükcə ən böyük yük data oldu
Təxminən 40 il əvvəl Tim Berners-Lee-in ideyası ilə başlayan web bu gün milyardlarla insanın, şirkətin və cihazın istifadə etdiyi nəhəng ekosistemə çevrilib.
Bu böyümə ilə birlikdə əsas problem də dəyişib: artıq məsələ təkcə sayt yaratmaq deyil, sonsuz məlumat axınını düzgün idarə etməkdir.
Berners-Lee IT mütəxəssislərinin standartları anlamalı, web tətbiqlərini isə hər cür cihazda işləyəcək formada qurmalı olduğunu vurğulayıb.
“Data qiymətli bir şeydir və sistemlərin özündən daha uzun yaşayacaq.”
“Data yeni neftdir” fikri niyə hələ də aktualdır?
Data-nın dəyəri barədə ən məşhur bənzətmələrdən biri Clive Humby-yə aiddir: data yeni neftdir.
Yəni xam məlumat təkbaşına çox şey ifadə etmir, amma düzgün emal olunanda biznesləri, məhsulları və qərarverməni hərəkətə gətirir.
Bu fikir bu gün daha da güclənib, çünki şirkətlər istifadəçi davranışından tutmuş bazar trendlərinə qədər hər şeyi data üzərindən oxuyur.
Sistemlər köhnəlir, məlumat isə yeni texnologiyaları qidalandırır
Son illərdə saysız-hesabsız cihaz, proqram və platforma gəlib-gedib.
Amma onların yaratdığı və topladığı məlumat web-in və ümumilikdə texnologiya dünyasının əsas dayaqlarından biri olaraq qalıb.
Bu gün generativ AI və AI agentləri də məhz internetdən və digər mənbələrdən toplanan böyük data üzərində qurulur.
Gələcəyin texnologiyası da data üzərində yüksələcək
AI alətləri bizneslərə yeni xidmətlər, əməkdaşlara isə daha ağıllı iş axınları təqdim etməyə hazırlaşır.
Bu sistemlərin nə qədər güclü olacağı isə istifadə etdikləri məlumatın keyfiyyətindən, miqyasından və düzgün idarə edilməsindən asılıdır.
Berners-Lee-in fikri buna görə bu gün daha da vacib səslənir: texnologiya dəyişə bilər, amma data hər yeni dalğanın mərkəzində qalacaq.
Nəticə: Gələcəyin ən ağıllı sistemlərini kim quracaqsa, əvvəlcə data-nın dəyərini anlayanlar qazanacaq.