AI yarışı artıq sadəcə “kim daha ağıllı model qurur?” sualı deyil. İndi əsas məsələ budur: milyardlarla dollar xərcləyən şirkət bu pulu nə qədər tez geri qaytara bilir?

Eyni gün hesabat açıqlayan Microsoft və Meta bu sualın iki fərqli cavabını göstərdi. Microsoft-un AI investisiyaları cloud gəlirlərinə çevrilərkən, Meta-da həmin xərc sərbəst pul axınında böyük boşluq yaratdı.

Meta gəlir artırdı, amma pul axını kəskin zəiflədi

Meta-nın gəliri 28% artaraq 60,8 milyard dollara çatdı və analitik proqnozlarını üstələdi. Amma bu yaxşı xəbər investorları tam sakitləşdirmədi.

Şirkətin mənfəəti 14% azalaraq 15,8 milyard dollara düşdü, səhm üzrə gəlir gözləntiləri doğrultmadı. Nəticədə Meta səhmləri birja bağlandıqdan sonra təxminən 5% ucuzlaşdı.

Meta-nın sərbəst pul axını bir ildə 8,55 milyard dollardan 784 milyon dollara düşüb — bu, təxminən 91%-lik azalma deməkdir.

Bu rəqəm investorlar üçün ən ciddi siqnaldır. Çünki Meta hazırda AI infrastrukturu üçün pul xərcləmə tempini gələn nağd vəsaitdən daha sürətli artırır.

AI infrastrukturu Meta-ya baha başa gəlir

Meta təkcə bir rübdə kapital layihələrinə təxminən 31 milyard dollar xərcləyib. Şirkət il üzrə xərcləmə proqnozunu da 130-145 milyard dollar aralığına yüksəldib.

Müqayisə üçün, Meta ötən il bu istiqamətdə 72 milyard dollar xərcləmişdi. Yəni hesab faktiki olaraq ikiqat böyüyür.

Problem ondadır ki, Meta Microsoft və Alphabet kimi böyük cloud biznesinə sahib deyil. Microsoft AI üçün qurduğu hesablama gücünü Azure vasitəsilə müştərilərə satır, Meta isə bu infrastrukturdan əsasən öz tətbiqləri və modelləri üçün istifadə edir.

Microsoft satır, Meta isə hələ daxildə yandırır

Microsoft-un üstünlüyü buradadır: AI serverlərinə xərclənən pul Azure gəlirlərində görünür. Meta-da isə investorlar böyük xərc görür, amma qarşılığında ayrıca və aydın yeni gəlir xətti görmür.

Bu təzyiq təkcə Meta-ya aid deyil. Alphabet də yaxınlarda tarixində ilk dəfə mənfi sərbəst pul axını açıqlamışdı.

Meta xərclərin bir hissəsini balansdan kənara daşımağa da çalışır. Şirkət BlackRock ilə 14 milyard dollarlıq data mərkəzi tərəfdaşlığı qurub və kampusun 80%-i BlackRock-a məxsus olacaq.

Hüquqi xərclər və Reality Labs zərəri tabloya əlavə yük gətirdi

Meta-nın mənfəətindəki azalmanı iki böyük birdəfəlik xərc də dərinləşdirdi. Şirkət hüquqi proseslərlə bağlı 2,4 milyard dollar, may ayında təxminən 8 min işçinin ixtisarına görə isə 1,18 milyard dollar xərc yazıb.

Əməliyyat marjası bir il əvvəlki 43%-dən 31%-ə düşüb. Üstəlik, Meta-nın maliyyə rəhbərliyi ABŞ-da gənclərlə bağlı məhkəmə proseslərinin “əhəmiyyətli itki” ilə nəticələnə biləcəyini xəbərdar edib.

Reality Labs da Meta üçün pul udan bölmə olaraq qalır. Headset və smart eynək layihələrini idarə edən bu bölmə daha 4,6 milyard dollar zərər edib və ümumi itki 80 milyard dolları keçib.

Zuckerberg optimistdir, bazar isə sübut istəyir

Mark Zuckerberg yenə də AI strategiyasını müdafiə edir. Onun sözlərinə görə, “AI bu gün əsas biznesimizi sürətləndirir” və yeni məhsullar, eləcə də korporativ imkanlar Meta üçün böyük potensial yaradır.

Reklam biznesi də hələlik güclü görünür: reklam göstərimləri 14%, qiymətlər isə 12% artıb. Bu, Meta-nın əsas pul maşınının işlədiyini göstərir.

Amma investorların axtardığı cavab başqadır: bu qədər böyük AI xərci nə vaxt real və ayrıca gəlirə çevriləcək? Hələlik Meta gəlir artırır, amma mənfəət azalır və pul axını sürətlə zəifləyir.

Nəticə: Microsoft AI xərclərini cloud gəlirinə çevirə bilir, Meta isə hələlik eyni yarışı milyardlarla dollarlıq nağd pul itkisi bahasına aparır.