Vaşinqtonun məşhur Lincoln Memorial Reflecting Pool hovuzu mavi görünməli idi, amma indi parlaq yaşıl rəngə çalıb. Bahalı yeniləmə, kimyəvi müdaxilə və iqlim faktorları bu hadisəni texnologiya və ekologiyanın kəsişdiyi maraqlı bir mövzuya çevirib.
ABŞ Daxili İşlər Departamenti yosun artımını dayandırmaq üçün hovuza hidrogen peroksid tökməyə başlayıb. Məqsəd suyu yenidən təmizləmək və ölkənin 250 illik yubileyi öncəsi planlaşdırılan görünüşü bərpa etməkdir.
14 milyon dollarlıq yeniləmə niyə suyu xilas etmədi?
Trump administrasiyası hovuzun yenilənməsi üçün 14 milyon dollardan çox vəsait xərcləyib. Layihəyə hovuzun mavi rəngə boyanması və sızmaların təmiri də daxil idi.
Maraqlısı budur ki, işlər federal hökumətlə əvvəl işləməmiş bir şirkətə birbaşa müqavilə ilə verilib. The New York Times-a görə, həmin şirkət daha əvvəl Donald Trump-ın qolf meydançalarında çalışıb.
Yosunlar yenilənmiş hovuz ictimaiyyətə təqdim ediləndən 24 saat keçməmiş görünməyə başlayıb.
Əsas problem suyun mənbəyində ola bilər
Reflecting Pool adətən suyu yaxınlıqdakı Tidal Basin-dən götürür. Bu su hövzəsi isə tez-tez yosunla dolu olur.
Yosun səviyyəsi yüksək olanda sistem bələdiyyə içməli suyuna keçməlidir. Lakin WIRED-in məlumatına görə, Daxili İşlər Departamenti hazırda hovuza hansı mənbədən su verildiyini açıqlamayıb.
Departamentin CNN-ə verdiyi izaha əsasən, problem səkkiz həftə fəaliyyətsiz qalan təchizat xətlərində qalmış yosun qalıqları ilə bağlı ola bilər. Başqa sözlə, yenilənmiş hovuz köhnə borulardakı bioloji yüklə üz-üzə qalıb.
İsti hava yosun üçün ideal laboratoriyadır
Alimlərə görə, yüksək temperatur yosunların sürətlə çoxalması üçün ideal şərait yaradır. North Carolina Universitetinin Dəniz Elmləri İnstitutunun keçmiş professoru Hans Paerl bunu yosun üçün mükəmməl fırtına adlandırır.
Durğun su vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Paerl bildirir ki, dünyanın bir çox göl və su anbarlarında ilin bu dövründə oxşar problem yaşanır.
Vaşinqtonda həftənin sonuna doğru normadan isti hava gözlənilir. Bu isə yosunla mübarizəni daha çətin edə bilər.
Nanobubble ozone texnologiyası işə düşür
Hidrogen peroksidlə yanaşı, Daxili İşlər Departamenti yosunu nəzarətdə saxlamaq üçün yüksək texnologiyalı nanobubble ozone sistemindən istifadə etdiyini bildirib. Bu texnologiya suya çox kiçik ozon qabarcıqları buraxaraq mikroorqanizmlərin artımını azaltmağa kömək edir.
Belə sistemlər su təmizlənməsi, akvakultura və sənaye obyektlərində getdikcə daha çox istifadə olunur. Amma açıq, isti və durğun su hövzəsində nəticə həmişə sürətli olmur.
İqlim dəyişikliyi bu problemi böyüdür
Paerl-in sözlərinə görə, yosun çiçəklənmələri qlobal miqyasda artır və daha şimal enliklərinə yayılır. Bunun əsas səbəblərindən biri temperaturun yüksəlməsidir.
Daha isti su yosunların böyüməsini sürətləndirir və onların yayılma mövsümünü uzadır. Bu, təkcə Vaşinqtondakı simvolik hovuz üçün yox, şəhər su infrastrukturları üçün də xəbərdarlıqdır.
Trump administrasiyası əvvəlki administrasiyaların hovuz üçün yüz milyonlarla dollar xərclədiyini iddia etsə də, mövcud məlumatlar bunu təsdiqləmir. Obama dövründə hovuzun iki illik yenilənməsinə 34 milyon dollar xərclənmişdi, Biden administrasiyası isə böyük yeniləmə aparmamışdı.
Nəticə: Lincoln Memorial hovuzundakı yaşıl su göstərir ki, bahalı boya və təmir yetərli deyil — su infrastrukturu iqlim, mikrobiologiya və ağıllı təmizləmə texnologiyaları ilə birlikdə düşünülməlidir.