Tesla-nın humanoid robot arzusu kağız üzərində futuristik görünür, amma Elon Musk indi investorları daha sərt reallığa hazırlayır. Onun sözlərinə görə, Optimus Tesla tarixində kütləvi istehsala çıxarılması ən çətin məhsul ola bilər.
Şirkətin Q2 hesabatında da maraqlı dəyişiklik var: Tesla əvvəlki təqdimatlarda istifadə etdiyi “kütləvi istehsal” ifadəsini Optimus bölməsindən səssizcə çıxarıb.
Optimus niyə bu qədər çətindir?
Musk investorlarla danışarkən bildirib ki, Optimus üçün hazır təchizat zənciri yoxdur. Başqa sözlə, Tesla bu robotun istehsal ekosistemini demək olar ki, sıfırdan qurmalıdır.
O, gözləntiləri düzgün tənzimləmək istədiyini deyib və ilk istehsal mərhələsinin yavaş başlaya biləcəyini etiraf edib. Bu isə investorların ümid etdiyindən daha uzun çəkə bilər.
Optimus təxminən 10 000 unikal hissədən ibarətdir və Tesla bu hissələrin böyük bir hissəsi üçün istehsal bazasını sıfırdan qurmalıdır.
Musk əvvəl daha iddialı danışırdı
Bu açıqlama Musk-ın əvvəlki optimist proqnozlarından xeyli fərqlənir. Keçən il o, beş il ərzində Tesla-nın ayda 100 000 Optimus robotu istehsal etməməsinə “təəccüblənəcəyini” demişdi.
2025-ci ilin yanvarında isə Musk 2026-cı il üçün 50 000-100 000 Optimus istehsal hədəfindən danışırdı. Amma daha sonra məlum oldu ki, Tesla zavodlarında yerləşdirilən minə yaxın Gen 3 robot hələ real iş görmür, əsasən təlim datası toplayır.
Robotun əli hələ insan əli deyil
Musk ən böyük maneələrdən biri kimi robotun çevikliyini göstərib. Onun sözlərinə görə, Optimus idarə olunan zavod mühitindən kənarda faydalı olmaq üçün ən azı insan səviyyəsində əl bacarığına çatmalıdır.
O, insan əlini “inanılmaz bir şey” adlandırıb və heç bir robototexnika şirkətinin bunu tam təkrarlaya bilmədiyini vurğulayıb. Tesla həmçinin yaddaş, məntiq, çip qablaşdırması və AI prosessorları ilə bağlı ciddi texniki problemləri həll etməlidir.
Şirkət bu istiqamətdə Samsung və TSMC kimi tərəfdaşlardan AI çipləri təmin etməyə çalışır. Çinli rəqiblər isə smartfon sənayesindən gələn hazır aktuator və dəqiq motor təchizatından istifadə edə bildiyi üçün müəyyən üstünlüyə malikdir.
Maliyyə təzyiqi də artır
Tesla Q2-də 28 milyard dollar gəlir açıqlayıb və bu, illik müqayisədə 26% artım deməkdir. Amma düzəliş edilmiş səhm üzrə mənfəət 33 sent olub, halbuki analitiklər 51 sent gözləyirdi.
Əməliyyat mənfəəti 57% azalıb, kapital xərcləri isə rübdə təxminən 6 milyard dollara çatıb. Tesla-nın illik xərcləmə planı 25 milyard dollar səviyyəsindədir və sərbəst pul axını mənfi 1 milyard dollara düşüb.
Bu rəqəmlər fonunda şirkətin səhmləri çərşənbə günü pre-market ticarətində təxminən 7% ucuzlaşıb. Musk-ın kompensasiya paketi də Optimus hədəfləri ilə bağlıdır: on il ərzində 1 milyon robotun çatdırılması onun ödənişinin bir hissəsinə təsir edir.
Tesla indi vaxt verməkdən çəkinir
Tesla Fremont zavodunda Model S və Model X xətlərinin bir hissəsini Optimus istehsalı üçün uyğunlaşdırıb. Şirkət həmçinin Gigafactory Texas yaxınlığında robot üçün ayrıca istehsal obyekti qurur.
Amma əsas sual hələ cavabsızdır: Optimus nə vaxt real həcmdə istehsal olunacaq? Tesla artıq bu mövzuda konkret tarix vəd etməkdən yayınır.
Nəticə: Optimus Tesla-nın ən böyük texnoloji sıçrayışı ola bilər, amma Musk-ın son açıqlamaları göstərir ki, bu robotun zavoddan kütləvi şəkildə çıxması hələ çox çətin və uzun yoldur.