Stealth təyyarələr görünməz deyil — sadəcə tapılması daha çətindir. Çinli tədqiqatçıların iddiasına görə, yeni yüngül AI modeli F-22 və F-35 kimi döyüş təyyarələrinin istilik izlərini yüksək dəqiqliklə seçə bilir.
Bu iddia təsdiqlənsə, gələcəyin hava-hava raketlərində süni intellektin rolu xeyli böyüyə bilər. Amma hələlik söhbət real döyüş sınağından yox, laboratoriya mühitində aparılan simulyasiyalardan gedir.
Radar yox, istilik izi: AI təyyarəni necə “görür”?
F-22 və F-35 radar görünürlüğünü azaltmaq üçün hazırlanıb. Buna görə də onları klassik radar sistemləri ilə izləmək daha çətindir.
Çinli tədqiqatçılar isə başqa yoldan gedib: radar siqnalına yox, mühərrik, egzoz və uçuş zamanı qızan səthlərin yaratdığı infraqırmızı izlərə fokuslanıblar. AI modeli bu istilik nümunələrini analiz edərək onları digər hava obyektlərindən ayırmağa çalışır.
Laboratoriya testlərində sistemin simulyasiya edilmiş hədəfləri tanıma dəqiqliyinin 90%-dən yuxarı olduğu bildirilir.
Flares hiyləsi niyə işləməyə bilər?
Döyüş pilotları istilik izləyən raketləri çaşdırmaq üçün adətən flare adlı parlaq istilik aldadıcılarından istifadə edirlər. Bu vasitələr raketin sensorunu təyyarədən yayındırmaq üçün güclü istilik siqnalı yaradır.
Tədqiqatçıların fikrincə, təyyarənin yaratdığı istilik izi ilə flare emissiyası eyni deyil. AI modeli bu fərqi öyrənərək real hədəfi aldadıcıdan ayıra bilər.
Yüngül model, raket üçün böyük iddia
Araşdırmanın ilk müəllifi An Jiangshan bildirib ki, yüngül tanıma modelləri gələcək hava-hava raketlərində geniş istifadə oluna bilər. Səbəb sadədir: raket daxilində yer və hesablama gücü məhduddur.
Belə sistem həm sürətli işləməli, həm də hədəfi kifayət qədər dəqiq tanımalıdır. Tədqiqatçıların iddiasına görə, onların modeli bu iki tələbi birləşdirməyə çalışır.
Əsas sual: real F-35 qarşısında nə baş verəcək?
Burada ən vacib məqam odur ki, nəticələr hələ real F-22 və ya F-35 üzərində təsdiqlənməyib. Testlər simulyasiya edilmiş istilik xüsusiyyətləri əsasında aparılıb.
Real uçuşda istilik izi sürət, hündürlük, manevr, hava şəraiti və mühərrik rejiminə görə daim dəyişir. Buna görə laboratoriyada 90% nəticə göstərən sistemin döyüş şəraitində eyni performansı verəcəyi hələ məlum deyil.
Nəticə: Çinli tədqiqatçıların AI əsaslı infraqırmızı tanıma sistemi diqqətçəkən iddiadır, amma onun həqiqi dəyərini yalnız real sınaqlar göstərəcək.