Britaniya AI yarışında daha bir şirkətini ABŞ-a və ya xarici nəhənglərə uduzmaq istəmir. Hökumət indi sadəcə qayda qoyan tərəf yox, birbaşa alıcı roluna keçməyə hazırlaşır.
Plan sadə səslənir, amma təsiri böyük ola bilər: dövlət Britaniyada hazırlanmış AI çiplərini alacaq, şirkətlərə bazar və pul axını yaradacaq, onları ölkədə böyüməyə həvəsləndirəcək.
Dövlət ilk dəfə real müştəriyə çevrilir
Technology Secretary Liz Kendall London Tech Week çərçivəsində Britaniya çip şirkətlərindən yarımkeçirici avadanlıqların strateji alışını açıqlamağa hazırlaşır. Bu barədə The Telegraph məlumat yayıb.
Təşəbbüs təkcə məhsul almaqla bitmir. Şirkətlər vergi ödəyiciləri tərəfindən dəstəklənən maliyyəyə, bacarıqların inkişafı proqramlarına və yerli işçi qüvvəsini qorumağa yönəlmiş dəstəyə çıxış əldə edəcəklər.
Britaniyanın hədəfi qlobal çip bazarının 5%-ni tutmaq və təxminən £37 milyardlıq sənaye qurmaqdır.
Niyə tələskənlik var? Çünki ən yaxşılar gedir
Britaniyanın narahatlığı boş yerə deyil. Son illərdə ölkənin ən perspektivli çip şirkətləri xarici alıcıların hədəfinə çevrilib.
SoftBank 2024-cü ildə Graphcore-u aldı. Qualcomm isə Alphawave IP-ni $2.4 milyarda satın aldı.
Üstəlik, Britaniyanın ən dəyərli çip dizaynerlərindən olan Arm 2023-cü ildə əsas birja listinqi üçün Londonu yox, New York-u seçdi. Bu addımlar ölkənin öz yarımkeçirici ekosistemini qorumaq iddiasını zəiflətdi.
AI infrastrukturu üçün milyardlıq yarış başlayıb
Hökumət artıq ARIA-nın scaling compute proqramı vasitəsilə £100 milyon ayırıb. Bunun £50 milyonu Britaniya startaplarının öz AI avadanlıqlarını test edib nümayiş etdirə biləcəyi scaling inference lab üçün nəzərdə tutulub.
Kendall daha əvvəl Bloomberg-də çıxışında müdafiə, maliyyə xidmətləri və səhiyyə kimi sahələrdə tamamilə başqa ölkələrdən asılı qalmağın riskli olduğunu vurğulamışdı. O, həmçinin Britaniyanın AI tədqiqatları üçün hesablama gücünü 20 dəfə artırmaq məqsədilə £1 milyardlıq maliyyə ayrıldığını açıqlamışdı.
Bu strategiyanın əsas fərqi ondadır ki, dövlət şirkətlərə sadəcə qrant vermir. O, onların məhsulunu alaraq real tələb yaradır və bazara güvən siqnalı göndərir.
Fractile və yerli oyunçular üçün fürsət pəncərəsi
Artıq altı Britaniya şirkəti AI modellərini inkişaf etdirmək üçün dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən superkompüterlərə çıxış əldə edib. Hökumət gələcək investisiyalarda ilkin imtina hüququnu da özündə saxlayır.
Bu dəstəkdən faydalana biləcək şirkətlərdən biri Fractile-dır. Britaniyalı inference çip startapı bu yaxınlarda $220 milyon investisiya cəlb edib və məlumatlara görə Anthropic ilə danışıqlar aparır.
Plan həm də dövlət satınalmalarında xarici texnologiya asılılığı ilə bağlı artan narahatlıqlara cavabdır. Parlament hesabatlarında Palantir-in Britaniya dövlət sektorunda çox böyük rol oynaması, eləcə də Microsoft və AWS-dən asılılığın artması tənqid olunub.
HMRC-nin London mərkəzli Quantexa ilə bağladığı £175 milyonluq AI müqaviləsi isə hökumətin yerli texnologiya şirkətlərinə üstünlük vermək istədiyini göstərən ilk siqnallardan biri idi.
Nəticə: Britaniya AI çip yarışında qalmaq istəyirsə, təkcə istedad və laboratoriya kifayət deyil — şirkətlərin ölkədə böyüməsi üçün real müştəri, səbirli kapital və uzunmüddətli dövlət dəstəyi lazımdır.