Kainatın ən qədim qaranlığında ulduz kimi parlayan, amma əslində qara dəlik ola biləcək nəhəng obyekt tapılıb. James Webb Space Telescope yenə astronomların kosmos haqqında bildiklərini silkələyir.
Nature jurnalında yayımlanan yeni araşdırmaya görə, MoM-BH*-1 adlı obyekt kainatın cəmi 660 milyon yaşı olduğu dövrdən gələn işıqla görünür. Bu obyekt JWST görüntülərində erkən kainatda müşahidə edilən parlaq qırmızı nöqtələrdən biri kimi seçilib.
Ulduz kimi görünür, amma enerji hesabı düz gəlmir
Uzaqdan baxanda MoM-BH*-1 nəhəng bir ulduza bənzəyir. Lakin alimlərin hesablamaları göstərir ki, onun yaydığı enerji adi ulduz fizikasına sığmır.
MoM-BH*-1 nüvə sintezi ilə işləyən istənilən ulduzdan təxminən 100 milyard dəfə çox enerji yayır.
Bu, hətta erkən kainat üçün belə həddindən artıq parlaq göstəricidir. Üstəlik, obyektin işığının bir hissəsi qəfil “yoxa çıxır” və bu davranış adi ulduz atmosferi ilə izah olunmur.
Alimlərin şübhəsi: mərkəzdə qara dəlik gizlənib
Tədqiqatçıların fikrincə, MoM-BH*-1-in mərkəzində maddəni udan və nəhəng enerji buraxan qara dəlik ola bilər. Onu isə çox sıx və parlaq qaz təbəqəsi əhatə edir.
Enerji həmin qaz örtüyündən keçərək kosmosa yayılır. Nəticədə obyektin işığı ulduz işığına bənzər xüsusiyyətlər qazanır və teleskoplarda “maskalanmış ulduz” kimi görünür.
JWST-nin sirli qırmızı nöqtələri nədir?
James Webb Space Telescope son illərdə erkən kainatda çoxlu kiçik, qırmızı və izahı çətin obyektlər aşkar edib. Bu obyektlər nə klassik qalaktikalara, nə də tanıdığımız ulduz sistemlərinə tam uyğun gəlir.
Bəzi alimlər onların sıx ulduzlarla dolu kompakt qalaktikalar olduğunu düşünür. Digərləri isə tozla örtülmüş qara dəliklər və ya indiki kainatda görmədiyimiz tam fərqli sistemlər ehtimalını irəli sürür.
“Qara dəlik ulduzları” hipotezi bu sirli qırmızı nöqtələrin bir hissəsini izah edə bilər. Əgər MoM-BH*-1 həqiqətən belə obyektdirsə, bu, erkən kainatda qara dəliklərin necə böyüdüyünü anlamaq üçün böyük addım olacaq.
Nəticə: MoM-BH*-1 ulduz kimi görünən, amma içində qara dəlik gizlədə bilən kosmik “hibrid” ola bilər və bu kəşf erkən kainatın düşündüyümüzdən daha qəribə olduğunu göstərir.