Android telefonunuzda qəfil boş ikonlu, izahsız bir tətbiq görsəniz, panikaya düşməyin — amma sual verməkdə də haqlısınız. Android Pulse adlı bu “görünməz” servis artıq milyonlarla cihazda işləyir və sistem resurslarını izləyir.
Həftəsonu bir çox istifadəçi Play Store yeniləmə siyahısında ikonsuz, qəribə bir tətbiqlə qarşılaşdı. Google isə bu tətbiqi əslində mart ayından bəri yayırmış, sadəcə çoxları onu indi görüb.
Android Pulse əslində nə edir?
Android Pulse adi tətbiq kimi açılmır, menyuda görünmür və istifadəçi interfeysi yoxdur. Onun işi Android sistemində və quraşdırılmış tətbiqlərdə batareya, prosessor və yaddaş kimi resursların qeyri-adi istifadəsini aşkar etməkdir.
Google-un Play Store təsviri isə sıravi istifadəçi üçün çox da aydın deyil. Şirkət bildirir ki, tətbiq Android əməliyyat sistemi və quraşdırılmış tətbiqlərdə kritik sistem resurslarının anormal istifadəsini aşkarlamaq üçün qaydaların paylanmasını təmin edir.
Android Pulse artıq 10 milyondan çox cihazda mövcuddur, halbuki istifadəçilərin böyük hissəsi onun varlığından yalnız Play Store yeniləmə siyahısında xəbər tutub.
Niyə hamı bunu indi gördü?
APKMirror məlumatlarına görə, Android Pulse ilk dəfə mart ayında ortaya çıxıb. Play Store-da görünənə qədər tətbiqin artıq yeddi fərqli versiyası yayımlanmışdı.
Pixel cihazlarında bu servis sistem ayarlarında yaşıl ikonla görünür. Digər Android telefonlarda isə o, bəzən sadəcə boş kvadrat kimi yeniləmə növbəsində peyda olub və istifadəçiləri çaşdırıb.
Bu spyware-dır, yoxsa sadəcə diaqnostika alətidir?
Hazırda Android Pulse-un zərərli olduğuna dair sübut yoxdur. Daha çox sistemin “gözətçi” servisinə bənzəyir: hansısa tətbiq batareyanı, prosessoru və ya yaddaşı anormal şəkildə yükləyirsə, bunu qeyd edir.
Amma problem başqa yerdədir. Tətbiq səssizcə yayılır, istifadəçi bunu aylar sonra öyrənir və üstəlik ikon belə düzgün görünmürsə, şübhələrin yaranması qaçılmazdır.
Google bunu əvvəl də yaşamışdı
Android istifadəçiləri buna bənzər vəziyyəti bu yaxınlarda Android System SafetyCore ilə də görmüşdü. 2025-ci ilin fevralında həmin servis də oxşar şəkildə ortaya çıxmış və bəzi istifadəçilər onu spyware adlandırmışdı.
O vaxt da iddiaları təsdiqləyən ciddi sübut tapılmamışdı. Yenə də əsas məsələ təhlükədən çox şəffaflıq idi: telefonunuza nə quraşdırıldığını əvvəlcədən bilməlisiniz.
Avropanın qaydaları bu vəziyyəti həll edirmi?
Avropa Birliyinin Digital Markets Act qanununda istifadəçilərə əməliyyat sistemindəki tətbiqləri asan silmək imkanı verilməsi tələb olunur. Bu, xüsusilə böyük platformaların istifadəçi üzərində nəzarətini azaltmaq üçün nəzərdə tutulub.
Lakin burada vacib istisna var: sistem üçün zəruri sayılan tətbiqlər bu qaydadan kənarda qala bilər. Android Pulse kimi interfeyssiz diaqnostika servisi də böyük ehtimalla həmin kateqoriyaya düşə bilər.
Yəni Avropanın istifadəçi nəzarətini artırmaq üçün yaratdığı qayda belə, belə “gizli” sistem servislərinə tam toxunmaya bilər. Bu da Google kimi şirkətlər üçün ciddi kommunikasiya probleminə çevrilir.
Nəticə: Android Pulse təhlükəli görünmür, amma Google-un milyonlarla istifadəçiyə bunu gec və anlaşılmaz şəkildə göstərməsi Android-də şəffaflığın hələ də böyük problem olduğunu göstərir.