Külək turbinlərinin qanadları artıq zavodda mürəkkəb qəliblərə ehtiyac duymadan “öz formasını tapa” bilər. Concordia tədqiqatçıları 4D çapla daha yüngül, daha ucuz və daha rahat istehsal olunan turbin qanadları üçün yeni yol açıb.
Bu yanaşma xüsusilə kiçik ölçülü şaquli oxlu külək turbinləri üçün maraqlı görünür, çünki belə sistemlər şəhər mühitində və məhdud ərazilərdə daha praktik ola bilər.
Düz paneldən əyri qanada: 4D çap burada nə edir?
Concordia Universitetindən Ph.D. namizədi Emad Fakhimi və Concordia Center for Composites professoru Suong Van Hoa karbon lifli kompozit panellərdən əyri turbin qanadları hazırlayıb.
Ən maraqlı tərəf isə budur: proses düz kompozit paneldən başlayır, sonra materialın xüsusiyyətlərindən istifadə edilərək ona lazımi əyri forma verilir.
Yeni metod düz karbon-lif kompozit panellərdən şaquli oxlu külək turbinləri üçün əyri qanadlar yaratmağa imkan verir.
Niyə bu, kiçik külək turbinləri üçün vacibdir?
Kiçik külək turbinlərində çəki, istehsal xərci və konstruksiyanın sadəliyi böyük rol oynayır. Qanad nə qədər yüngül olarsa, turbinin hərəkətə başlaması və fırlanması bir o qədər səmərəli ola bilər.
Bu texnika həm də istehsal prosesini sadələşdirə bilər, çünki ənənəvi əyri formaların hazırlanması üçün daha mürəkkəb qəliblər və bahalı mərhələlər tələb olunur.
4D çapın fərqi: sadəcə forma deyil, davranış da dizayn olunur
3D çapda obyekt qat-qat yaradılırsa, 4D çapda materialın zamanla və ya müəyyən təsirlər altında necə dəyişəcəyi də əvvəlcədən planlaşdırılır. Kompozitlərdə bu yanaşma daha ağıllı və funksional konstruksiyalar hazırlamağa imkan verir.
Tədqiqat Polymer Composites jurnalında dərc olunub və bu sahədə yeni istehsal metodlarının real enerji texnologiyalarına necə tətbiq oluna biləcəyini göstərir.
Gələcəkdə nə dəyişə bilər?
Əgər bu texnologiya sənaye miqyasında özünü doğrultsa, kiçik külək turbinləri daha əlçatan və daha çevik həllə çevrilə bilər. Bu da fərdi evlər, kiçik bizneslər və lokal enerji sistemləri üçün yeni imkanlar deməkdir.
Nəticə: Concordia-nın 4D çap yanaşması külək enerjisində daha yüngül, ucuz və istehsalı asan turbin qanadlarına gedən yolu sürətləndirə bilər.