Amerikada çoxları AI-a güvənmir, amma bəzi varlı ailələr uşaqlarının təhsilini artıq süni intellektə həvalə edir. Üstəlik, bunun üçün adi məktəb pulu yox, on minlərlə dollar ödəyirlər.

Forge Prep və Alpha School kimi şirkətlər AI tutorlar və layihə əsaslı interaktiv dərslərlə ənənəvi məktəb modelini dəyişdirməyə çalışır. Problem ondadır ki, bu model hələ tam sübut olunmayıb və uşaqlar faktiki olaraq yeni texnologiyanın ilk sınaqçısına çevrilirlər.

AI müəllimlər elit təhsilə necə daxil oldu?

The Verge-in yazdığına görə, bu yeni dalğanın əsas alıcıları arasında Silicon Valley ailələri xüsusi seçilir. Onlar klassik sinif, müəllim və dərs proqramı yerinə daha fərdiləşdirilmiş, AI ilə idarə olunan təhsil vəd edən məktəblərə üz tutur.

Bu məktəblər uşaqlara AI tutorlarla işləməyi, daha çox layihə üzərində öyrənməyi və dərs prosesini texnologiya ilə sürətləndirməyi təklif edir. Kağız üzərində bu, çox cəlbedici səslənir: daha az əzbər, daha çox praktik düşüncə.

San Francisco-da yaşayan venture capitalist Shaun Johnson oğlunu illik 75,000 dollarlıq Alpha Kindergarten proqramına göndərməyi planlaşdırır.

Silicon Valley niyə bu riskə gedir?

Shaun Johnson Wall Street Journal-a bildirib ki, mövcud təhsil sisteminin “pozulduğunu” düşünür və sahibkarların bunu düzəltməyə çalışacağını gözləyir. Onun fikrincə, uşaqlar konkret fənlər üzrə faktları əzbərləməkdən çox, dəyişən dünyada çevik düşünməyi bacarmalıdır.

Bu yanaşma texnologiya investorları üçün tanış səslənir: əvvəlcə mövcud sistemi köhnəlmiş elan et, sonra onu software ilə yenidən qur. Amma təhsil startup deyil — burada test edilən məhsul yox, uşaqların gələcəyidir.

AI uşağa həqiqətən düşünməyi öyrədə bilər?

Ən böyük sual budur: AI tutorlar uşaqlara müstəqil düşüncə, sosial bacarıq və real həyatda qərar vermə qabiliyyəti qazandıra biləcəkmi? Bugünkü AI sistemləri bəzən inandırıcı danışsa da, səhv məlumat verə, istifadəçiyə həddindən artıq uyğunlaşa və tənqidi müzakirəni zəiflədə bilər.

Bu, xüsusilə azyaşlı uşaqlar üçün ciddi məsələdir. Çünki uşaq yalnız cavab almağı deyil, səhvi görməyi, mübahisə etməyi, sual verməyi və başqaları ilə ünsiyyət qurmağı da öyrənməlidir.

Məktəbdə hansı mövzular kənarda qala bilər?

Alpha School-un həmtəsisçisi MacKenzie Price daha əvvəl “qaynar sosial mövzuları” sinifdən uzaq tutmaq istədiyini deyib. Bu ifadə ilk baxışda neytral səslənsə də, bugünkü siyasi mühitdə qadın hüquqları, köləlik tarixi və immiqrasiya kimi mövzuları da əhatə edə bilər.

Uşaq bağçası səviyyəsində bu, o qədər də böyük problem kimi görünməyə bilər. Amma Alpha School bəzi yerlərdə orta məktəbdən yuxarı siniflərə qədər təhsil təklif edir və bu zaman proqramın nələri daxil edib-etməməsi daha ciddi sual doğurur.

Nəticələr hələ sübut olunmayıb

Forge kimi şirkətlərin performans göstəricilərini açıq paylaşmaması da diqqət çəkir. Yəni bu AI yönümlü özəl məktəblərin uşaqların akademik nəticələrini həqiqətən yaxşılaşdırdığına dair ictimai və yoxlanıla bilən sübut hələ yoxdur.

Bu gün AI təhsildə böyük imkanlar vəd edir, amma valideynlərin ödədiyi yüksək məbləğlər avtomatik olaraq daha yaxşı nəticə demək deyil. Əsas məsələ texnologiyanın nə qədər parlaq görünməsi yox, uşağın nə qədər sağlam, düşünən və hazırlıqlı böyüməsidir.

Nəticə: AI məktəbləri təhsilin gələcəyi ola bilər, amma hələlik bəzi varlı ailələr uşaqlarını bahalı və tam sübut olunmamış bir eksperimentin mərkəzinə qoyur.