Ukrayna dron müharibəsində yeni mərhələyə keçir: ölkə artıq reaktiv mühərrikli, pikapın arxasına sığacaq qədər kompakt dron interceptorunu döyüşə çıxarıb.
Alexa Spatium adlanan bu V-quyruqlu aparat Rusiyanın kamikadze dronlarını havada tutmaq üçün hazırlanıb və hücum alınmasa, geri qayıda bilir.
Pikapa sığan reaktiv “dron ovçusu” nə bacarır?
Ukrayna Müdafiə Nazirliyi yeni turbojet mühərrikli aparatın artıq hərbi xidmətə qəbul edildiyini təsdiqləyib. Yerli mütəxəssislər tərəfindən hazırlanan Alexa Spatium əsasən kiçik hava hədəflərini, eləcə də bəzi yerüstü təhlükələri zərərsizləşdirmək üçün nəzərdə tutulub.
1,5 x 1,7 metr ölçülü Alexa Spatium portativ katapultdan buraxılır və Geran-3, Geran-4, Geran-5, həmçinin Shahed-131 tipli kamikadze dronlarını ovlamaq üçün hazırlanıb.
Bu ölçü onu ön xəttə yaxın mövqelərdə sürətlə yerləşdirməyə imkan verir. Başqa sözlə, böyük raket sistemi daşımadan da düşmən dronlarına qarşı çevik cavab vermək mümkündür.
Hədəfi vura bilməsə, geri dönür
Alexa Spatium-un ən maraqlı tərəflərindən biri onun təkrar istifadə məntiqidir. Əgər aparat müəyyən missiyada hədəfi vura bilmirsə, start nöqtəsinə doğru geri qayıtmaq üçün proqramlaşdırılıb.
Bu, döyüş meydanında ciddi üstünlükdür, çünki hər uğursuz buraxılış avtomatik olaraq itirilmiş texnika demək olmur. Müharibədə ucuz, çevik və geri qayıda bilən sistemlər getdikcə daha vacib silaha çevrilir.
Fərqli hədəflər üçün fərqli döyüş başlıqları
Interceptor müxtəlif döyüş başlıqları ilə təchiz oluna bilir. Siyahıya termobarik, kumulyativ, parçalanma effektli və yüksək partlayıcılı variantlar daxildir.
Bu yanaşma bir aparatla fərqli tip təhlükələrə cavab verməyə şərait yaradır. Məsələn, yüngül dron üçün parçalanma effektli başlıq, daha möhkəm hədəf üçün isə başqa konfiqurasiya seçilə bilər.
Gecə və zəif görünüşdə də hədəf axtarır
Alexa Spatium əvvəlcədən yüklənmiş koordinatlarla uça və ya operator tərəfindən uçuş zamanı idarə oluna bilər. Bu, sistemə həm planlı, həm də real vaxt rejimində reaksiya vermək imkanı yaradır.
Hədəf aşkarlanması üçün elektro-optik kamera və infraqırmızı sensor birlikdə işləyir. Belə kombinasiya zəif görünüş, tüstü və gecə şəraitində düşmən aparatlarını tapmaq şansını artırır.
Hələlik Ukrayna tərəfi interceptorun maksimal sürətini açıqlamayıb. Müdafiə Nazirliyinin paylaşdığı məlumatlarda bir sıra performans göstəriciləri də gizli saxlanılıb.
Skyhammer rəqibi və daha böyük problem
Ukrayna bu sahədə tək deyil. Böyük Britaniyada Cambridge Aerospace tərəfindən hazırlanan Skyhammer sistemi də Shahed tipli dronları ovlamaq üçün turbojet mühərrikdən istifadə edir.
Skyhammer burun hissəsində radar axtarıcıya və hədəfi tam məhv etməkdən çox sıradan çıxarmağa hesablanmış parçalanma başlığına sahibdir. Bu, Qərb ölkələrinin də ucuz kamikadze dronlara qarşı daha çevik müdafiə yolları axtardığını göstərir.
Amma bu tip interceptorlar ballistik raketlərə qarşı real müdafiə təqdim etmir. Çünki ballistik raketlər istənilən pərli və ya reaktiv drondan qat-qat sürətli hərəkət edir.
Bu boşluq Ukrayna üçün xüsusilə vacibdir. Uzunmüddətli döyüşlərdən sonra ABŞ istehsalı Patriot raket ehtiyatlarının azalması ölkəni daha çox alternativ hava hücumundan müdafiə həlləri axtarmağa məcbur edir.
Nəticə: Alexa Spatium Ukraynanın dronlara qarşı daha ucuz, çevik və yerli texnologiyaya əsaslanan müdafiə xətti qurduğunu göstərir.