Big Tech-in illərdir güvəndiyi H-1B vizası birdən-birə bahalı lotereyaya çevrilir. Trump administrasiyası xaricdən ixtisaslı işçi gətirmək istəyən şirkətlərin qarşısına 103 min dollardan çox yeni ödəniş qoymağa hazırlaşır.

Bu qərar təkcə Amazon, Meta və Microsoft kimi nəhəngləri yox, ABŞ-da həkim, mühəndis və müəllim çatışmazlığı yaşayan bölgələri də silkələyə bilər. Çünki H-1B artıq sadəcə Silicon Valley mövzusu deyil.

H-1B niyə Big Tech üçün bu qədər vacibdir?

H-1B vizası ABŞ şirkətlərinə xaricdən yüksək ixtisaslı işçi cəlb etməyə imkan verir. Texnologiya sektorunda bu viza xüsusilə proqramçılar, mühəndislər, data mütəxəssisləri və AI sahəsində çalışanlar üçün əsas giriş qapılarından biridir.

The Verge-in məlumatına görə, Amazon, Meta və Microsoft H-1B işçilərini ən çox işə götürən şirkətlər sırasındadır. Yəni bu dəyişiklik birbaşa Big Tech-in kadr strategiyasına təsir edir.

Trump administrasiyası H-1B vizası üçün ödənişi 103 265 dollara qaldırmaq istəyir.

Əvvəlki cəhd məhkəmədə ilişdi, amma şirkətlər artıq pul ödədi

Trump administrasiyası daha əvvəl də H-1B vizalarının qiymətini artırmağa çalışmışdı. İyun ayında federal hakim bu addımı ləğv etsə də, həmin vaxta qədər 70-dən çox işəgötürən 100 min dollarlıq ödənişi etmişdi.

İndi isə administrasiya oxşar planı yenidən gündəmə gətirir. Bu dəfə rəqəm daha dəqiq göstərilir: 103 265 dollar.

İmmiqrasiya islahatları ilə məşğul olan FWD.us təşkilatının prezidenti Todd Schulte bu addımı açıq şəkildə qanunsuz sayır. Onun fikrincə, məqsəd H-1B və OPT kimi proqramları praktik olaraq işləməz hala salmaqdır.

OPT proqramı da növbədə ola bilər

Məsələ yalnız H-1B ilə bitməyə bilər. DHS-in siqnallarına görə, beynəlxalq tələbələrin təhsil aldıqları sahədə işləməsinə imkan verən Optional Practical Training, yəni OPT proqramı da 100 min dollarlıq ödənişlə üzləşə bilər.

OPT xarici tələbələrə məzun olduqdan sonra 12 ay işləmək imkanı verir. STEM sahələrində oxuyanlar üçün bu müddət əlavə 24 aya qədər uzadıla bilir.

Bu proqram ABŞ universitetlərində oxuyan texnologiya yönümlü tələbələr üçün çox vacibdir. Əgər OPT də bu qədər bahalaşsa, bir çox gənc mühəndis və tədqiqatçı ABŞ-da qalmaq əvəzinə başqa ölkələrə üz tuta bilər.

Zərbə yalnız Silicon Valley-ə dəyməyəcək

Amazon və Meta üçün 100 min dollarlıq ödəniş ağrılı olsa da, bəlkə də idarə edilə bilən xərcdir. Amma kiçik şirkətlər, kənd xəstəxanaları və dövlət məktəbləri üçün bu, ciddi böhran deməkdir.

Əvvəlki ödəniş artımı kənd xəstəxanalarında və Alaska dövlət məktəblərində kadr çatışmazlığını daha da ağırlaşdırmışdı. Bu qurumlar yerli əhali azalması fonunda getdikcə daha çox xarici ixtisaslı mütəxəssislərə güvənirdi.

Eyni vaxtda State Department-in 200 minə qədər sığınacaq axtaran şəxsin vizasını ləğv etməyi planlaşdırdığı da bildirilir. Associated Press bunu ABŞ tarixində ən böyük kütləvi viza ləğvi ola biləcək addım kimi qiymətləndirir.

Texnologiya şirkətləri nə itirə bilər?

Əgər yüksək ixtisaslı işçilərin ABŞ-a gəlməsi çətinləşsə, şirkətlər komanda qurmaq üçün başqa bazarlara baxacaq. Bu isə yeni startapların, araşdırma mərkəzlərinin və AI layihələrinin ABŞ-dan kənarda yaranmasına səbəb ola bilər.

Schulte-un dediyi kimi, nəticə təkcə işçilərin deyil, şirkətlərin də başqa ölkələrə yönəlməsi ola bilər. Qlobal texnologiya yarışında bu, ABŞ üçün ciddi rəqabət itkisi deməkdir.

Nəticə: H-1B vizasının bahalaşması sadəcə immiqrasiya qərarı deyil — bu, Big Tech-in, startapların və ABŞ-ın texnoloji üstünlüyünün gələcəyinə təsir edə biləcək böyük siqnaldır.