TikTok ABŞ-da uşaqların məlumatlarının qorunması ilə bağlı ən böyük hüquqi zərbələrdən biri ilə üzləşib. Platforma valideyn razılığı olmadan azyaşlılardan məlumat topladığı iddiasına görə 400 milyon dollar ödəməyə razılaşıb.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, bu razılaşma COPPA — Uşaqların Onlayn Məxfiliyinin Qorunması Aktı üzrə indiyə qədər əldə edilən ən böyük ödənişlərdən biridir.
İttiham nə idi: TikTok uşaqlarla bağlı hansı qaydanı pozmaqda suçlanırdı?
2024-cü ildə açılan məhkəmə iddiasında DOJ TikTok-u valideynləri xəbərdar etmədən və onların razılığını almadan uşaqların məlumatlarını toplamaqda ittiham etmişdi. Nazirlik həmçinin bildirmişdi ki, valideynlər hesabların silinməsini tələb etsə də, bəzi hallarda bu hesablar silinməyib.
COPPA qaydalarına görə, 13 yaşdan kiçik uşaqların şəxsi məlumatlarının toplanması üçün valideyn razılığı vacibdir. Bu qayda sosial platformalar üçün xüsusilə həssas məsələ sayılır, çünki uşaqların davranış məlumatları reklam və tövsiyə alqoritmləri üçün böyük dəyər daşıyır.
TikTok razılaşma çərçivəsində ümumilikdə 400 milyon dollar ödəyəcək: 300 milyon dollar dərhal, qalan 100 milyon dollar isə Musical.ly ilə bağlı əvvəlki razılaşma qərarı ləğv ediləndən sonra.
400 milyon dollar necə ödənəcək?
DOJ-un press-relizinə əsasən, TikTok əvvəlcə 300 milyon dollar ödəyəcək. Qalan 100 milyon dollar isə TikTok-un sələfi sayılan Musical.ly-yə qarşı əvvəlki razılaşma qərarının ləğvi ilə bağlı məhkəmə qərarından sonra ödəniləcək.
Nazirlik bu məbləği COPPA işi üzrə “indiyə qədər əldə edilən ən böyük bərpalardan biri” kimi qiymətləndirib. Bu, texnologiya şirkətlərinə verilən mesajı daha da sərtləşdirir: uşaqların məlumatı ilə bağlı qaydaları pozmaq baha başa gəlir.
TikTok artıq nəyi dəyişib?
DOJ bildirir ki, iddia qaldırılandan sonra TikTok-un sahibliyi, idarəetməsi, uyğunluq mexanizmləri və məxfilik praktikalarında ciddi dəyişikliklər olub. Şirkətin daha gənc istifadəçilər üçün qoruma tədbirlərini gücləndirdiyi, yaşla bağlı nəzarətləri yaxşılaşdırdığı və valideyn nəzarətini artırdığı qeyd olunur.
TikTok hələlik məsələ ilə bağlı mediaya dərhal şərh verməyib. Xatırladaq ki, yanvar ayında TikTok-un ABŞ-da yeni ortaq sahiblik strukturu altında fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı razılaşma da yekunlaşmışdı.
Bu hadisə sosial platformalar üçün nə deməkdir?
Bu razılaşma yalnız TikTok üçün deyil, bütün sosial media sektoruna xəbərdarlıqdır. Uşaqların məlumatları ilə bağlı şəffaflıq, valideyn razılığı və hesabların silinməsi kimi məsələlər artıq daha ciddi nəzarət altındadır.
Regulyatorlar platformalardan sadəcə “təhlükəsiz mühit” vədi yox, real texniki və hüquqi mexanizmlər tələb edir. TikTok-un 400 milyon dollarlıq razılaşması göstərir ki, məxfilik qaydaları artıq şirkətlər üçün reputasiya riskindən çox, ciddi maliyyə riskinə çevrilib.
Nəticə: TikTok-un 400 milyon dollarlıq razılaşması sosial platformalara açıq siqnaldır: uşaqların məlumatı ilə davranışda səhv addım həm etibarı, həm də büdcəni ağır sınağa çəkə bilər.