AI musiqi hazırlayır, amma sual budur: bu “ilham” haradan gəlir? The Atlantic indi hər kəsə AI modellərinin öyrədilməsində istifadə olunan mahnıları axtarmaq imkanı verən yeni baza təqdim edib.
Jurnalist Alex Reisner-in araşdırması göstərir ki, internetdə açıq görünən dataset-lərdə milyonlarla trek var, lakin onların AI təlimində istifadəsi hər zaman bu qədər sadə və qanuni deyil.
Milyonlarla mahnı bir kliklə görünür
The Atlantic-in AI Watchdog bölməsində yaradılan axtarış bazası dörd böyük musiqi dataset-inə əsaslanır. Bu bazalar AI şirkətləri və tədqiqatçılar tərəfindən modelləri öyrətmək üçün istifadə oluna bilən audio mənbələri göstərir.
İki ən böyük dataset-in birində 12 milyon, digərində isə 9 milyon trek yer alır.
Digər iki dataset daha kiçikdir, amma yenə də miqyası ciddi sayılır: hər birində 100 mindən çox mahnı var. Reisner-in sözlərinə görə, bu dataset-lər minlərlə dəfə endirilib.
Google və Stability bu məlumatlardan istifadə etdiyini təsdiqləyib
Dataset-lərin konkret olaraq kimlər tərəfindən istifadə edildiyini tam dəqiqləşdirmək mümkün deyil. Amma Google və Stability öz elmi məqalələrində bu tip məlumatlardan istifadə etdiklərini təsdiqləyiblər.
Məsələnin həssas tərəfi isə müəllif hüquqlarıdır. Məsələn, Free Music Archive kimi mənbələr şəxsi dinləmə üçün pulsuz ola bilər, lakin kommersiya məqsədli istifadə ayrıca lisenziya tələb edir.
Sadəcə ZIP faylı endirmək deyil
İlk baxışda bu dataset-lər internetdə açıqdır və hər kəsin əlinin altında kimi görünür. Amma Reisner bildirir ki, üç dataset birbaşa audio fayllardan yox, YouTube və Spotify linklərindən ibarətdir.
AI inkişaf etdiriciləri həmin linklərdən səsi avtomatik yükləyən alətlərdən istifadə edə bilirlər. Bu alətlərin bəziləri giriş ekranlarını, reklamları və yaradıcıların gəlir əldə etməsinə kömək edən mexanizmləri keçə bilir.
Bu isə YouTube və Spotify kimi platformaların istifadə şərtlərinə zidd ola bilər. Yəni “açıq data” anlayışı burada hüquqi və etik baxımdan xeyli qarışıq görünür.
Lady Gaga-dan Radiohead-ə qədər adlar siyahıdadır
Dataset-lərdə adı keçən musiqiçilər arasında Lady Gaga, Fred Again.., Radiohead, Aphex Twin, Wu-Tang Clan, Bruce Springsteen və eksperimental bəstəkar Hainbach kimi tanınmış adlar var.
The Atlantic-in bazası təkcə musiqi ilə məhdudlaşmır. Saytda AI modellərinin təlimində istifadə olunan kitablar və digər media növlərini də axtarmaq mümkündür.
Bu addım AI musiqisi ətrafında böyüyən mübahisəni daha görünən edir. Çünki artıq sənətçilər və dinləyicilər modellərin hansı əsərlərlə “öyrədildiyini” özləri yoxlaya bilirlər.
Nəticə: The Atlantic-in yeni bazası AI musiqisinin pərdəarxasını açır və yaradıcıların əsərlərinin texnologiya dünyasında necə istifadə olunduğu barədə daha ciddi suallar doğurur.