PlayStation oyunlarını rəfdə saxlamaq dövrü yavaş-yavaş bitir. Sony-nin 2028-ci ildən yeni oyunlar üçün disk istehsalını dayandırmaq planı təkcə kolleksiyaçılar üçün yox, bütün oyun ekosistemi üçün ciddi siqnaldır.
Bu qərar oyun almaq, satmaq, paylaşmaq və illər sonra yenidən oynamaq vərdişlərini kökündən dəyişə bilər. Ən çox zərbə isə fiziki oyun bazarına güvənən mağazalara, arxivçilərə və oyun tarixini qorumağa çalışanlara dəyəcək.
Rəfdəki oyunların sonu yaxınlaşır?
Sony-nin açıqlamasına görə, şirkət 2028-ci ilin yanvarından etibarən yeni oyunlar üçün fiziki disk istehsalını dayandıracaq. Bu, PlayStation-un gələcəyinin daha çox rəqəmsal mağaza, hesablar və yükləmələr üzərində qurulacağı anlamına gəlir.
Pink Gorilla Games adlı kiçik oyun mağazaları şəbəkəsinin həmtəsisçisi Cody Spencer bu qərarı oyunçular üçün açıq şəkildə mənfi addım adlandırır. Onun sözlərinə görə, fiziki disk yoxdursa, oyunları satmaq, dostla paylaşmaq və həqiqətən “sahib olmaq” imkanı da zəifləyir.
“Bu qərar yalnız oyunçular üçün mənfidir. Biz oyunları satmaq, paylaşmaq və onlara sahib olmaq imkanını itiririk.”
Arxivçilər və mağazalar niyə narahatdır?
Fiziki oyunlar təkcə nostalji əşyası deyil. Onlar həm də oyun tarixinin qorunması, köhnə layihələrin gələcək nəsillərə çatdırılması və rəqəmsal mağazalardan asılılığın azalması üçün vacibdir.
Video Game History Foundation-un icraçı direktoru Frank Cifaldi bu addımı istehlakçı hüquqları, ikinci əl bazarı və fiziki satışdan gəlir qazanan yaradıcılar üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. Onun fikrincə, seçim imkanının azalması uzunmüddətli dövrdə oyunçuların xeyrinə deyil.
iam8bit kimi butik nəşriyyatlar da Sony-nin qərarından məyus olduqlarını bildiriblər. Şirkət fiziki oyunların qorunma, sahiblik və seçim azadlığı üçün vacib olduğunu vurğulayır.
Rəqəmsal satışlar artıq qalib gəlib
Əslində, bu qərar tam sürpriz deyil. Son illərdə oyun satışlarının böyük hissəsi rəqəmsal platformalara keçib və Capcom-un son maliyyə ilində satışlarının 93 faizinin rəqəmsal olması bunun ən güclü göstəricilərindən biridir.
Oyunçular üçün rahatlıq da böyük rol oynayır. Disk dəyişməyə ehtiyac yoxdur, oyun dərhal yüklənir və endirimlər bir kliklə əlçatan olur.
Amma bunun qarşılığında oyunçu daha çox platforma qaydalarından, hesab təhlükəsizliyindən və mağazanın gələcəkdə həmin oyunu saxlayıb-saxlamayacağından asılı qalır. Fiziki disk isə ən azı müəyyən mənada oyun üzərində şəxsi nəzarət hissi verirdi.
2028-dən sonra fiziki oyunlar bahalaşa bilər
Cody Spencer hesab edir ki, keçid baş verən kimi bazarda böyük dəyişiklik görünməyə bilər. Çünki PlayStation 5 üçün yeni fiziki oyun satışları artıq bir müddətdir azalır.
Lakin 5-10 il sonra vəziyyət fərqli ola bilər. 2028-dən əvvəl buraxılmış fiziki PlayStation oyunlarının qiyməti arta, kolleksiyaçılar və retro oyun həvəskarları arasında tələbat daha da güclənə bilər.
Bu, bəzi mağazalar üçün biznes baxımından yaxşı xəbər sayıla bilər. Amma Spencer-in də dediyi kimi, oyunçuların seçim imkanının azalması bahalı kolleksiya bazarından daha ciddi problemdir.
Nəticə: PlayStation disklərinin sonu sadəcə format dəyişikliyi deyil, oyunlara sahiblik, paylaşım və oyun tarixinin qorunması ilə bağlı böyük dönüş nöqtəsidir.