Norveç məktəblərində süni intellekt “köməkçi müəllim” olmaqdan çox, diqqəti dağıdan alət kimi görülməyə başlayıb. Hökumət indi sinif otaqlarında AI istifadəsini ciddi şəkildə məhdudlaşdırmağa hazırlaşır.
Baş nazir Jonas Gahr Stoere bildirib ki, yeni qaydalar şagirdlərin oxuma, yazma və riyaziyyat kimi əsas bacarıqları daha yaxşı mənimsəməsi üçün tətbiq olunur. Qadağalar bu ilin avqustunda, şagirdlər məktəbə qayıdanda qüvvəyə minəcək.
Kiçik siniflərdə AI üçün “stop” düyməsi basılır
Reuters-in məlumatına görə, 1–7-ci sinif şagirdləri üçün AI alətlərindən istifadə demək olar ki, tam qadağan ediləcək. Bu qrup əsasən 6–13 yaş arası uşaqları əhatə edir.
8–10-cu siniflərdə, yəni təxminən 14–16 yaşlı şagirdlər isə AI-dən yalnız müəllim nəzarəti ilə yararlana biləcəklər. 17 yaş və yuxarı yuxarı sinif şagirdləri üçün qaydalar bir qədər yumşaq olacaq, amma onlara da AI-dən yalnız uyğun hallarda istifadə etmək tövsiyə edilir.
“Məktəbdə ən vacib məsələ uşaqlarımızın oxumağı, yazmağı və riyaziyyatı öyrənməsidir”, — Jonas Gahr Stoere bildirib.
Norveç ekranlardan geri çəkilir
Bu addım Norveçin məktəblərdə texnologiyaya qarşı daha ehtiyatlı yanaşmasının davamıdır. Ölkə 2024-cü ildə smartfonları sinif otaqlarından çıxarmış və şagirdlərdən telefonlarını dərs saatlarında kilidli yerdə saxlamağı tələb etmişdi.
Norveç İctimai Sağlamlıq İnstitutunun araşdırmasına görə, bu qərardan sonra məktəblərdə bullinq azalıb, orta qiymətlər isə yüksəlməyə başlayıb. Yəni telefon qadağası kağız üzərində yox, real nəticələrdə də özünü göstərib.
Planşetdən kitaba: 2016-cı ilin dərsi
Maraqlısı budur ki, Norveç bir vaxtlar məktəbləri rəqəmsallaşdırmaqda çox iddialı idi. 2016-cı ildə ölkə 5 yaşından başlayaraq hər şagirdə planşet verməyi planlaşdırmışdı.
Amma nəticələr gözlənilən kimi olmadı: savadlılıq göstəriciləri zəiflədi, test nəticələri aşağı düşdü. İndi hökumət siniflərdə ekranların rolunu azaltmaq və kitabların istifadəsinə daha çox maliyyə ayırmaq istəyir.
Sosial media qadağası da gündəmdədir
Norveç bununla kifayətlənmir. Hökumət bu ilin əvvəlində 16 yaşdan aşağı uşaqların sosial media platformalarından uzaq tutulması üçün də plan hazırlamışdı.
Bu yanaşma texnologiyanı tam rədd etmək deyil, onu uşaqların inkişafına mane olmayacaq şəkildə məhdudlaşdırmaq cəhdidir. AI, smartfon və sosial media kimi alətlər faydalı ola bilər, amma Norveç hesab edir ki, uşaqlar əvvəlcə təməl bacarıqları möhkəm öyrənməlidirlər.
Nəticə: Norveç məktəblərdə “daha çox texnologiya” yarışından geri çəkilir və uşaqların əvvəlcə oxumağı, yazmağı və düşünməyi öyrənməsini prioritetə çevirir.