Netflix sadəcə film izləmə vərdişimizi dəyişmədi — Reed Hastings-ə görə, o, daha böyük bir dönüşün simvollarından biridir. Söhbət DVD-dən streaming-ə keçiddən yox, bütöv bir “İnternet Dövrü”ndən gedir.
1997-ci ildə DVD icarəsi xidməti kimi başlayan Netflix, sonradan internetin gücünü erkən görən şirkətlərdən birinə çevrildi. Hastings-in illər əvvəl dediyi fikir bu gün AI, kvant kompüterləri və rəqəmsal iqtisadiyyat fonunda daha da aktual səslənir.
DVD poçtundan qlobal streaming imperiyasına
Reed Hastings-in həmtəsis etdiyi Netflix əvvəlcə Blockbuster modelinə yaxın işləyirdi: istifadəçi DVD sifariş edir, film poçtla evinə gəlirdi. Amma şirkət bunun son dayanacaq olmadığını yaxşı bilirdi.
Netflix təxminən on il sonra streaming platformasını işə salaraq biznesin istiqamətini dəyişdi. Bu addım sadəcə texniki yenilik deyildi; şirkət istifadəçi davranışının internetə köçəcəyini vaxtında oxudu.
“Daş dövrü. Tunc dövrü. Dəmir dövrü. Biz bəşəriyyətin böyük epoxalarını istifadə etdiyi texnologiyalarla müəyyən edirik. 100 ildən sonra insanlar bu günə baxıb deyəcəklər: bu, İnternet Dövrü idi.”
Hastings nəyi əvvəlcədən görmüşdü?
Forbes-ə verdiyi müsahibədə Hastings Netflix-in dəyişimini yalnız şirkət strategiyası kimi təqdim etmirdi. O, bunu fiziki mağazalardan onlayn ekosistemə keçən biznes dünyasının daha geniş transformasiyası kimi izah edirdi.
Məlumatlara görə, Netflix-in DVD biznesi əslində müştəri bazası toplamaq üçün güclü körpü rolunu oynayıb. Yəni streaming ideyası şirkətin DNT-sində çox erkən mərhələdən var idi.
Yeni dövr internetlə bitmir: AI və kvant yarışı başlayır
Hastings-in “İnternet Dövrü” fikri texnologiya dünyasında tək deyil. Fizik Michio Kaku da bəşəriyyətin son əsrlərdə Buxar Dövrü, Elektrik Dövrü və Silikon Dövrü kimi mərhələlərdən keçdiyini vurğulayıb.
İndi isə sual dəyişib: növbəti dövrü nə müəyyən edəcək? Bəziləri cavabın süni intellektdə, digərləri isə kvant kompüterlərində olduğunu düşünür.
Moore qanununun fiziki limitlərə yaxınlaşması klassik hesablama gücünün sonsuz artmayacağını göstərir. Buna görə də kvant texnologiyaları və AI yaxın onilliklərdə insanlığın yeni “materialı”na çevrilə bilər.
Netflix nümunəsi niyə hələ də vacibdir?
Netflix-in hekayəsi texnologiya şirkətləri üçün sadə bir dərs verir: bazar dəyişəndə müdafiəyə çəkilən yox, dalğanı qabaqlayan qalib gəlir. Blockbuster fiziki modelə bağlı qaldı, Netflix isə interneti əsas platformaya çevirdi.
Bu gün eyni dilemma bir çox şirkətin qarşısındadır. AI-ni, bulud sistemlərini və avtomatlaşdırmanı gec qəbul edənlər sabah öz “Blockbuster anı” ilə üzləşə bilər.
Nəticə: Reed Hastings-in fikri bir sitatdan çoxdur — texnologiyanı vaxtında anlayanlar təkcə şirkətləri yox, bütöv dövrləri formalaşdırır.