Apple M1 çipləri illərdir performans və enerji səmərəliliyi ilə təriflənir, amma görünür, bu prosessorların içində hələ də tam anlaşılmayan proseslər var.
MIT-də hazırlanan yeni Fractal adlı əməliyyat sistemi nüvəsi tədqiqatçılara prosessorun daxili işini daha “təmiz” şəkildə izləmək imkanı verib və nəticədə M1-də əvvəllər bilinməyən davranışlar aşkarlanıb.

Fractal nədir və niyə vacibdir?
Fractal adi istifadəçilər üçün hazırlanmış klassik əməliyyat sistemi deyil. Bu, daha çox tədqiqatçılar üçün yaradılmış xüsusi kernel, yəni sistemin ən əsas idarəedici qatıdır.
Onun əsas məqsədi prosessorun içində baş verənləri minimum “səs-küy”lə müşahidə etməkdir. Başqa sözlə, Fractal çipin davranışını daha aydın görmək üçün laboratoriya aləti kimi işləyir.
Apple M1-də gözlənilməz siqnallar
Fractal üzərində aparılan ilkin araşdırmalar Apple M1 prosessorunda əvvəllər sənədləşdirilməmiş davranışların olduğunu göstərib. Bu cür tapıntılar həm çip dizaynını daha yaxşı anlamaq, həm də potensial zəiflikləri araşdırmaq baxımından önəmlidir.
MIT-in Fractal kernel-i Apple M1 çipində əvvəllər məlum olmayan davranışları üzə çıxarıb.
Bu hələ “hamı üçün təhlükə var” demək deyil. Amma belə müşahidələr gələcəkdə Phantom tipli hücum ssenarilərinin mümkün olub-olmadığını yoxlamaq üçün ciddi əsas yarada bilər.
Phantom hücumu ehtimalı nə deməkdir?
Phantom kimi yanaşmalar adətən prosessorun görünməyən və ya çətin izlənən davranışlarından istifadə etməyə çalışır. Tədqiqatçılar üçün əsas sual budur: çipin bu gizli mexanizmləri təhlükəsizlik boşluğuna çevrilə bilərmi?
Fractal bu suallara daha dəqiq cavab tapmaq üçün yeni pəncərə açır. Xüsusilə Apple Silicon kimi geniş istifadə olunan platformalarda belə araşdırmalar kibertəhlükəsizlik üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Bu araşdırma istifadəçilərə necə təsir edə bilər?
Hazırda adi Mac istifadəçilərinin panikaya düşməsi üçün səbəb yoxdur. Bu xəbər daha çox akademik və təhlükəsizlik tədqiqatları baxımından maraqlıdır.
Amma uzunmüddətli perspektivdə belə kəşflər Apple və digər çip istehsalçılarına daha təhlükəsiz arxitekturalar qurmağa kömək edə bilər. Prosessorların içində nə qədər çox şey başa düşülsə, gələcək cihazlar bir o qədər möhkəm qoruna bilər.
Nəticə: Fractal göstərir ki, Apple M1 kimi məşhur çiplərdə belə hələ araşdırılmamış qatlar var və bu kəşflər gələcəyin kibertəhlükəsizliyinə ciddi təsir göstərə bilər.