AI haqqında yazılan hesabatın özünün AI uydurmalarına görə geri çəkilməsi texnologiya dünyasında ironik, amma ciddi siqnaldır. KPMG-nin “agentic AI” mövzusundakı hesabatı indi böyük şirkətlər üçün dərs nümunəsinə çevrilib.
UBS, Böyük Britaniyanın National Health Service-i, Swiss Federal Railways və Transport for London hesabatda onlar barədə yazılan AI iddialarının doğru olmadığını bildiriblər. Məsələni daha maraqlı edən detal isə budur: səhvlərin AI hallucination — yəni süni intellektin uydurma məlumat yaratması nəticəsində ortaya çıxdığı deyilir.
AI hesabatında AI-nin uydurduğu faktlar
KPMG “Redefining excellence in the age of agentic AI” adlı hesabatını 2025-ci ilin oktyabrında yayımlamışdı. Hesabatda müxtəlif təşkilatların agentic AI-dən necə istifadə etdiyi izah olunurdu.
Lakin Financial Times-a danışan bir neçə qurum bu təsvirlərin ya tam yanlış, ya da çaşdırıcı olduğunu bildirib. AI detection şirkəti GPTZero isə səhvlərin süni intellektin uydurduğu məlumatlara bənzədiyini qeyd edib.
KPMG 276 min əməkdaşı üçün Claude-u iş proseslərinə inteqrasiya etməyə hazırlaşdığı bir vaxtda, AI ilə yazılmış hesabatın yoxlanmadan dərc edilməsi ciddi etibar sualı yaratdı.
KPMG nə deyir?
KPMG hesabatı saytlarından silib və məsələ ilə bağlı daxili araşdırma apardığını açıqlayıb. Şirkət bildirib ki, əməkdaşlarından AI-dən məsuliyyətli istifadə qaydalarına əməl etmələri gözlənilir.
KPMG sözçüsünün açıqlamasına görə, AI ilə hazırlanan məzmun insan nəzarətindən keçməli və müstəqil mənbələrlə yoxlanmalıdır. Amma bu hadisə göstərir ki, qaydaların mövcud olması onların həmişə işlədiyi anlamına gəlmir.
Bu, təkcə KPMG problemi deyil
Oxşar hallar son aylarda başqa nüfuzlu qurumlarda da yaşanıb. EY daha əvvəl loyallıq proqramları ilə bağlı hesabatını geri çəkmişdi, çünki sənəddə saxta istinadlar və AI hallucination əlamətləri olduğu bildirilmişdi.
Cənubi Afrika isə milli AI siyasətini tamamilə geri götürmüşdü. Səbəb kimi sənəddəki 67 akademik istinaddan ən azı 6-sının AI tərəfindən uydurulmuş olması göstərilmişdi.
Əsas risk: Sürət yoxlamanı qabaqlayanda
Burada problem AI-dən istifadə etmək deyil. Əsas risk şirkətlərin AI ilə hazırlanmış mətni “peşəkar görünür” deyə kifayət qədər yoxlamadan yayımlamasıdır.
KPMG hadisəsi xüsusilə həssasdır, çünki hesabatın mövzusu məhz AI tətbiqi idi. Yəni müəlliflər bu sahədə səhv məlumat riskinə daha diqqətli yanaşmalı idilər.
Bu hadisə KPMG müştəriləri üçün də sual yaradır: əgər ictimai hesabatlarda insan nəzarəti yetərli olmayıbsa, müqavilə əsasında hazırlanan audit, vergi və məsləhət işlərində yoxlama prosesi nə qədər güclüdür?
Nəticə: AI işləri sürətləndirə bilər, amma fakt yoxlaması zəifləyirsə, ən nüfuzlu şirkətin belə etibarı bir hesabatla zədələnə bilər.