Jeff Bezos illərlə Blue Origin-i təkbaşına maliyyələşdirdi, amma kosmos yarışı artıq tək bir milyarderin çiyninə sığmır. İndi şirkət tarixində ilk dəfə böyük xarici investorların qapısını döyür.

CNBC-nin məlumatına görə, Blue Origin təxminən 10 milyard dollar yeni kapital cəlb etməyə hazırlaşır. Bu addım şirkətin 2000-ci ildən bəri ən böyük strategiya dəyişikliyi ola bilər.

Blue Origin təxminən 130 milyard dollarlıq pre-money qiymətləndirmə ilə 10 milyard dollar yeni investisiya axtarır.

Bezos niyə indi investor axtarır?

Jeff Bezos 26 il ərzində Blue Origin-i əsasən öz hesabına saxlayıb. Bunun üçün o, milyardlarla dollar dəyərində Amazon səhmləri satıb və şirkətin sahibliyini bölüşməyib.

Amma raket sənayesində xərclər sürətlə böyüyür. Xüsusilə ağır daşıyıcı raketlər, Ay missiyaları və milli təhlükəsizlik layihələri artıq sadəcə “təsisçi çeki” ilə idarə ediləcək səviyyədə deyil.

Bezos tam kənara çəkilmir. Məlumatlara görə, o, bu raundda özü də təxminən 2 milyard dollar yatırmağa hazırlaşır.

New Glenn problemi: bahalı gecikmə və böyük təzyiq

Blue Origin hazırda eyni anda bir neçə ağır yükün altındadır. Şirkət New Glenn raketinin uğursuz statik yanğın testindən sonra bərpa işləri aparır və paralel olaraq həmin raketin istehsalını genişləndirməyə çalışır.

Test zamanı buraxılış meydançasının zədələnməsi şirkət üçün ciddi zərbə olub. New Glenn isə Blue Origin-in həm Ay missiyaları, həm də müdafiə və milli təhlükəsizlik layihələri üçün əsas ümididir.

CEO Dave Limp raketin 2026-cı ilin sonuna qədər yenidən uçuşa qaytarılacağını bildirib. Planlarda NASA, Amazon-un Leo peyk şəbəkəsi və AST SpaceMobile üçün buraxılışlar var.

SpaceX fərqi hələ də çox böyükdür

Blue Origin-in bu addımının arxasında ən böyük fon, əlbəttə ki, SpaceX-dir. Elon Musk-un şirkəti təkrar istifadə olunan raketlər, Starlink və dövlət müqavilələri sayəsində kosmos bazarında ciddi üstünlük qazanıb.

Məlumatlara görə, SpaceX rekord həcmdə kapital cəlb edib və qiymətləndirməsi təxminən 2 trilyon dollara çatıb. Şirkətin ABŞ Space Force ilə 2,29 milyard dollarlıq müqaviləsi də bu üstünlüyü daha da möhkəmləndirir.

Blue Origin üçün indi əsas sual budur: 10 milyard dollar SpaceX-lə fərqi azaldacaq, yoxsa sadəcə vaxt qazandıracaq? Cavab böyük ölçüdə New Glenn-in yenidən start meydançasına qayıtmasından asılıdır.

İnvestorlar kosmosa yenidən iştahla baxır

Son illərdə kosmos startaplarına maraq artıb. Stoke Space və Firefly kimi şirkətlər də bu dalğadan yararlanaraq kapital cəlb edib və ya birjaya çıxış planlarını gücləndirib.

Blue Origin isə indiyə qədər xarici maliyyəni çox məhdud saxlayıb. Şirkətin əvvəlki addımları əsasən 2021-ci ildə qrant və 2022-ci ildə satınalma ilə məhdudlaşırdı.

İndi isə Coatue Management-in təxminən 4 milyard dollar yatıracağı, qalan hissəyə isə institusional investorların ciddi maraq göstərdiyi bildirilir.

Nəticə: Bezos üçün Blue Origin artıq şəxsi kosmos layihəsi deyil, SpaceX-lə real rəqabət aparmaq istəyən nəhəng sənaye oyunçusuna çevrilir.