Ətraf mühitin ən təhlükəli düşmənlərindən biri olan metan qazının sızıntıları indi süni intellekt sayəsində daha dəqiq şəkildə aşkarlanır! Google Research və NASA JPL-nin birgə hazırladığı yeni dərin öyrənmə modeli, insan analizçilərindən 50% daha çox metan şleyfini aşkar edərək, bu sahədə əsl inqilab edir. Bu yenilik sayəsində, dünya üzrə 23.000 əlavə metan şleyfi, o cümlədən 25 ən böyük tullantı poliqonunun 24-dəki sızıntılar müəyyən edilib. Bu, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə böyük bir addımdır.

Süni İntellekt Necə İşləyir?

Bu möcüzəvi model, 3.6 milyon simulyasiya edilmiş metan şleyfi üzərində öyrədilmiş bir "vision transformer"dir. O, Beynəlxalq Kosmik Stansiyada yerləşən NASA-nın EMIT alətindən xam spektrləri 60 metr piksel dəqiqliyində oxuyur. Bu dəqiqlik, böyük bir region əvəzinə, bir tullantı poliqonunun konkret hücrəsini belə ayırd etməyə imkan verir. Modelin tapdığı şleyflər, əvvəlki NASA məhsulunun müəyyən etdiyi 17 poliqonla müqayisədə, dünyanın 25 ən böyük tullantı poliqonunun 24-də aşkarlanıb. Bu, sızıntı mənbələrinin müəyyən edilməsində misilsiz bir irəliləyişdir.
Bu yeni model, insan analizçilərindən təxminən 50% daha çox metan şleyfini və mövcud məhsuldan 23.000 daha çox şleyfi aşkar edir.

Avropanın Metan Tənzimləməsi və Boşluqlar

Avropanın Metan Tənzimləməsi peyk monitorinqini və super-emissiya xəbərdarlıq sistemini tələb etsə də, bu qaydalar yalnız neft, qaz və kömür sənayesini əhatə edir. Təəssüf ki, tullantı sahəsi bu tənzimləmələrin xaricində qalır. Halbuki, proqnozlara görə, 2022-2050-ci illər arasında Avropada zibilxanaya atılan bələdiyyə tullantıları metan şəklində təxminən 1.5 milyard ton karbon dioksid ekvivalenti buraxacaq. Bu boşluğu doldurmaq üçün Avropada hələ də yüksək dəqiqlikli həllər hazırlanır. Məsələn, AIRMO 2027-ci ilin əvvəlində ilk peykini buraxmaq üçün 5 milyon avro vəsait toplayıb, Copernicus CO2M missiyası isə eyni ilin noyabrında planlaşdırılır. Lakin Google və NASA-nın təqdim etdiyi bu alət artıq pulsuz və istifadəyə hazırdır.

Nəticə:

**Nəticə:** Google və NASA-nın birgə hazırladığı bu süni intellekt modeli, metan sızıntılarının qlobal miqyasda daha dəqiq aşkarlanması üçün innovativ və pulsuz bir həll təqdim edərək, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə kritik bir irəliləyişə imza atır.